Gorillamensen

Schedel van een vrouwelijke Paranthropus robustus en kaak van een mannelijke robustus. [Foto: Colin Menter]
Zoom
Schedel van een vrouwelijke Paranthropus robustus en kaak van een mannelijke robustus. [Foto: Colin Menter]

De mannetjes van de vroege mensachtige ‘Paranthropus robustus’ puberden lang en leefden vermoedelijk als de moderne gorilla. Dat schrijven antropologen deze week in Science.

Onderzoekers onder leiding van de Britse antropoloog Charles Lockwood vergeleken de schedelfragmenten en tanden van 35 individuen van de mensachtige Paranthropus robustus, afkomstig van de opgraving bij Swartkrans in Zuid-Afrika. Robustus leefde een kleine twee miljoen jaar geleden en wordt ook wel Australopithecus robustus genoemd. Hij is geen voorouder van de moderne mens. Opvallend was dat de vrouwtjes eerder volwassen leken te zijn dan de mannetjes. Sommige mannen hadden namelijk een kleiner hoofd dan de gemiddeld dame, terwijl ze toch een volwassen gebit hadden. Nu is dat niet zo gek, want mensenjongens zijn ook later volwassen dan mensenmeisjes. Wat wel bijzonder was: andere robustus-heren hadden een veel grotere kop dan de vrouwtjes. Om niet te zeggen, enorm. Volgens Lockwood lijken deze verschillen erg op die tussen gorilla's onderling. Ook daarbij doen mannetjes er lang over om lichamelijk volledig volwassen te worden. Een stuk langer dan onze jongens. Maar ze zijn, als ze dat stadium eenmaal hebben bereikt, dan ook wel echt groot. Oftewel de beruchte 'silverback'. Verder bevatte de Zuid-Afrikaanse opgraving beduidend meer mannelijke botten, dan vrouwelijke. Volgens eerder onderzoek waren roofdieren verantwoordelijk voor de ophoping van schedels bij Swartkrans. Dat er meer mannenbotten liggen, zou kunnen komen doordat zij vaker alleen waren dan de vrouwen en daardoor een makkelijkere prooi vormden. Dit alles wijst erop dat Paranthropus robustus ook leefde als de gorilla, schrijven de onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Dat wil zeggen in groepen, bestaande uit veel vrouwen en één volwassen man. Want alleen een echte 'silverback' is groot en sterk genoeg om een hele harem te kunnen beschermen. Onder andere tegen andere mannen, die het voorzien hebben op de schare vrouwen. In zijn pubertijd leefde robustus alleen, verwijderd van de groep, wachtend op zijn kans om te heersen. Remy van den Brand Charles A. Lockwood e.a.: 'Extended male growth in a fossil hominin species', Science, 30 november 2007