Inwoners van Limburg vinden Nederlanders van boven de rivieren vaak bot en onvriendelijk. Andersom is een veelgehoorde klacht van mensen in de Randstad dat ze iemand met een Limburgs accent maar moeilijk serieus kunnen nemen. Waar komt deze wederzijdse afkeer toch vandaan? Heel jonge kinderen hebben al een voorkeur voor mensen die de eigen moedertaal spreken. Dat ontdekten Katherine Kinzler en Elizabethe Spelke van de Harvard Universiteit in Cambridge (VS) en hun Franse collega Emmanuel Dupoux. Ook zijn baby's gevoelig voor het accent waarmee iemand praat. Zelfs kinderen van een half jaar die nog niet kunnen praten, nemen toch liever speelgoed aan van een volwassene die op dezelfde manier kletst als hun moeder, schrijven de onderzoekers deze week in het vakblad PNAS. Maar voordat ze op het idee kwamen om naar de invloed van verschillende accenten te kijken onderzocht het Amerikaans-Franse onderzoeksteam eerst of baby's een voorkeur hebben voor mensen die hun moedertaal spreken. Hiervoor lieten ze Amerikaanse kinderen van een half jaar oud kijken naar filmpjes van mensen die Engels praatten en naar mensen die dezelfde taal spraken, maar dan achterstevoren afgespeeld. De baby's bleken na afloop van het filmpje langer naar de voorwaartse praters te kijken, dan naar degenen bij wie de taal verkeerd om van de tong gerold was. Dat zegt echter nog niks over hoe het werkt in de echte wereld, want daar praten de meeste mensen gewoon voorwaarts. Kinzler en haar collega's herhaalden het experiment daarom nog een keer, maar nu lieten ze Amerikaanse en Franse baby's kijken en luisteren naar opnames van tweetalige dames. Die de ene keer Frans en de andere keer Engels spraken. Ook hierbij keken de kinderen achteraf langer naar de persoon die hun moedertaal had gesproken. Langer naar iemand kijken is een ding, maar betekent dat ook dat de kinderen liever met de persoon zouden spelen? Om dat te testen hielden de beiden vrouwen tijdens het praten een identieke knuffel vast. Na afloop van de filmpjes werden echte versies van het speelgoeddier voor de betreffende sprekers op een tafel gezet, zodanig dat het leek alsof de bijbehorende dame het aaibare beestje daar had neergezet. Tien maanden oude kinderen kozen in deze situatie ook weer het vaakst voor het speelgoed van de vrouw die ze in hun moedertaal had bejegend. En volgens de onderzoekers duidt dit aannemen van speelgoed op interactie. Hun conclusie: jonge kinderen spelen het liefst met iemand die dezelfde taal spreekt als hun moeder. Maar een knuffel aannemen is nog altijd niet hetzelfde als echt met iemand spelen. Daarom deden de onderzoekers ook nog een test met een aantal Amerikaanse vijfjarigen. Deze kleuters kregen foto's van andere kinderen te zien terwijl ze deze jongetjes Frans of Engels hoorden praten. Vervolgens moesten ze aangeven wie ze liever als vriend hadden, het Engelstalige jongetje, of degene die Frans sprak. Het merendeel van de kleuters koos voor het kind dat dezelfde taal sprak als zijzelf. Kinderen spelen dus liever met iemand die dezelfde taal spreekt als zijzelf, zelfs als ze zelf nog niet eens kunnen praten. Maar hoe zit het met iemand die in dezelfde moedertaal spreekt, maar met een ander accent? Hiervoor lieten ze de Franse en Amerikaanse dames zowel Frans als Engels praten. Wederom hadden zowel baby's als kleuters een voorkeur voor de persoon waarvan het accent het meest op dat van hun moeder leek. Zelfs kinderen die de taal nog maar amper machtig zijn, en al helemaal geen weet hebben van de sociale betekenis van verschillende talen en accenten, blijken al een voorkeur te hebben voor iemand die in hun eigen taal en met hun accent praat. De oorsprong van deze voorkeur ligt in de vroege babyjaren. En daar zou ook wel eens de sleutel kunnen liggen van allerlei vijandigheden die op taal gebaseerd zijn, denken Kinzler en haar collega's. Wie weet is er op basis van hun onderzoek wel een manier te bedenken om mensen uit de Randstad en uit Limburg nader tot elkaar te brengen. Door iedereen met een zachte 'g' te laten praten bijvoorbeeld. Arianne Hinz Katherine D. Kinzler, Emmanuel Dupoux, Elizabeth S. Spelke, 'The native language of social cognition', PNAS, 16 juli 2007.