Anticonceptieringen of -pleisters, koper- of hormonenspiraaltjes, de prikpil, het pessarium of sterilisatie. Het werkt allemaal tegen zwangerschap. Maar het kan ook gemakkelijker: als je geen seks hebt tijdens je vruchtbare periode, kun je namelijk ook niet zwanger raken. Hierop is de methode die Duitse onderzoekers getest hebben gebaseerd. Dat lijkt simpel, maar dan moet je wel goed weten wanneer je vruchtbare periode is. Er zijn verschillende manieren om de periode waarin je vruchtbaar bent te traceren. Bijvoorbeeld door de lichaamstemperatuur te meten of door de vaginale afscheiding in de gaten te houden. Of door deze twee manieren te combineren, zoals de negenhonderd vrouwen deden in het onderzoek van de universiteit in Heidelberg. Iedereen kan het leren. Maar je eraan houden is een ander ding. Zeker aangezien sommige studies uitwijzen dat vrouwen meer zin in seks zouden hebben tijdens hun vruchtbare periode. En juist dan mag het dus niet. Bovendien, hoe betrouwbaar is de vaststelling van de vruchtbare periode, gebaseerd op temperatuur en vaginale afscheiding? Met andere woorden: kunnen vrouwen erop rekenen dat als ze in deze periode geen seks hebben, ze dus ook niet zwanger worden? In het blad Human Reproduction proberen de onderzoekers antwoord te geven op deze vragen. Gelukkig voor hen is er door het Duitse studiecentrum voor natuurlijke familieplanning tussen 1985 en 2005 een grootscheeps onderzoek gedaan naar periodieke onthouding bij zestienhonderd vrouwen. Zodoende konden ze uit deze eerdere gegevens putten om uitspraken te doen over de betrouwbaarheid van de methode. Deelnemers van dit grote onderzoek hadden informatie bijgehouden over hun cyclus, hun temperatuur, hun vaginale afscheiding, hun seksueel gedrag en hun plannen wat betreft het krijgen van kinderen. Uit de data van de zestienhonderd doorgelichte dames, selecteerden de onderzoekers de gegevens van negenhonderd vrouwen. Deze vrouwen pasten in principe periodieke onthouding toe als anticonceptiemethode. Soms in combinatie met condooms tijdens de vruchtbare periode. Maar de vrouwen hielden zich niet altijd even netjes aan deze regel. Soms hadden ze toch wél onbeschermde seks tijdens hun vruchtbare periode, de verleiding was dan blijkbaar te groot geweest. Wat blijkt? Bij periodieke onthouding volgens de regels is de kans op een zwangerschap 0,5 procent per jaar. Is het vlees zwak en hebben vrouwen wel onbeschermde seks als ze vruchtbaar zijn, dan stijgt dit percentage tot 7,5 procent per jaar. Dat is minder dan verwacht, het zou eigenlijk rond 30 procent per jaar moeten zijn. Als mogelijke verklaring hiervoor denken de onderzoekers dat de vrouwen, als ze onbeschermde seks hadden tijdens hun vruchtbare periode, dit niet deden op de dagen dat ze het allervruchtbaarst waren, maar op de dagen eromheen. Om net zo betrouwbaar te zijn als de pil moet een anticonceptiemethode minder dan één ongewenste zwangerschap per honderd vrouwen per jaar opleveren. Bij correct gebruik van de geteste methode lukte dat met gemak. Periodieke onthouding op basis van temperatuur en vaginale afscheiding is dus zeer betrouwbaar. Het vormt daardoor een goed alternatief voor de pil. Als het je lukt je te beheersen tenminste. Arianne Hinz P. Frank-Herrmann, J. Heil, C. Gnoth, E. Toledo, S. Baur, C. Pyper, E. Jenetzky, T. Strowitzki en G. Freundl, 'The effectiveness of a fertility awareness bades method to avoid pregnancy in relation to a couple's sexual behaviour during the fertile time: a prospective longitudinal study', Human Reproduction, 20 februari 2007