De groene kakelaar lijkt wel te zijn blijven hangen in de sixties. De Afrikaanse vogel leeft namelijk als een hippie, in een commune. Zo’n groep bestaat uit twee tot twaalf vogels, waarbinnen één ouderpaar per jaar nakomelingen krijgt. De anderen helpen bij de opvoeding en wacht tot ze zelf aan de beurt zijn. Dat gebeurt als een van de ouders overlijdt. Of als ze een open plek in een andere commune innemen. Jonge stelletjes die aan de beurt zijn om eieren te leggen lijken geluksvogels. Want hoe vroeger een dier begint met het krijgen van kinderen, hoe meer nakomelingen het tijdens zijn leven kan krijgen. Dat is in ieder geval de veronderstelling van veel wetenschappers. Engelse onderzoekers van de Universiteit van Bristol besloten uit te zoeken of dat klopt. Hun resultaten presenteren ze deze week in Current Biology. Amanda Hawn en haar collega’s verzamelden gedurende ruim twintig jaar gegevens van een groot aantal groepen groene kakelaars in Zuid-Afrika. Ze keken naar de leeftijd waarop de dieren voor het eerst eieren legden en naar het aantal nakomelingen dat ze in hun totale broedcarrière kregen. Wat ze vonden was opzienbarend. Kakelaars die later aan de beurt zijn om zich voort te planten, krijgen juist méér nakomelingen. De vrouwtjes tenminste. De mannetjes krijgen wel meer nakomelingen naarmate ze jonger beginnen met de voortplanting. Hoe kan het dat deze dames juist meer kinderen krijgen als ze later in hun leven voor het eerst zwanger raken? De meest aannemelijke verklaring die de onderzoekers hiervoor kunnen vinden is het hoge sterftecijfers onder jonge moeders. Meer dan zestig procent van de vogels die tussen hun eerste en derde levensjaar voor het eerst kinderen kreeg, stierf na een of twee broedseizoenen. Bij de vogels die tussen de vier en zes waren toen ze voor het eerst zwanger raakten, gebeurde dit maar bij dertig procent. Maar waarom is het sterftecijfers bij jonge kakelaar-moeders zoveel hoger dan bij hun oudere soortgenoten? De onderzoekers denken dat dit komt doordat ze lichamelijk zwakker zijn. Het krijgen van kinderen is hoe dan ook zwaar voor vogelmoeders. Het uitbroeden van de eieren doen ze namelijk helemaal in hun eentje. Dit houdt onder andere in dat ze, terwijl de andere vogels lekker warm bij elkaar slapen, hun nachten alleen op de eieren doorbrengen. Hoe ouder de vogels, hoe beter hun fysieke conditie. Zodoende kunnen ze deze broedkosten gemakkelijker dragen. Jonge moeders gaan er vaak aan onderdoor. Vrouwtjes lijken er dus beter aan te doen om hun zwangerschap uit te stellen. Maar ook dat is niet zonder risico. Want sterven in het kraambed is niet de enige manier waarop een vogel dood kan gaan. Hoe langer het dier wacht met de voortplanting, deste groter is de kans dat het overlijdt zonder de kans te hebben gehad om zich überhaupt voort te planten. En aangezien het aantal voortplantingskansen binnen de commune waarin ze leven beperkt zijn, is het ook een kwestie van grijpen wat ze grijpen kunnen. Wat een dilemma. Arianne Hinz Amanda T. Hawn, Andrew N. Radford, Morné A. de Plessis, ‘Delayed Breeding Affects Lifetime Reproductive Succes Differently in Male and Female Green Woodhoopoes’, Current Biology, 5 april 2007.