De Essenen hielden van schoon. Zij vormden een Joodse sekte en wijdden hun hele leven aan reinheid, zowel in letterlijke als figuurlijke zin. De rituelen die daarmee gepaard gingen, zouden uitgebreid worden beschreven in de beroemde Dode Zeerollen en andere antieke teksten. Zo mochten ze niet binnen het kampement naar de wc. Hun behoefte moesten ze op aanzienlijke afstand daarvan doen en liefst uit het zicht. Een internationaal team van onderzoekers denkt de latrines van de Essenen nu gevonden te hebben, in de woestijn vlakbij de oude vestiging Qumran op de Westelijke Jordaanoever. Dat is tevens de vindplaats van de Dode Zeerollen. De onderzoekers berichten over hun vondst in het komende nummer van het vakblad 'Revue de Qumran'. De latrines waren op het eerste gezicht te herkennen aan de verkleurde grond. In bodemmonsters vonden de onderzoekers bovendien nog intacte eitjes van darmparasieten. Die eitjes zijn volgens hen afkomstig van menselijke poep en wijzen erop dat de Essenen hun keutels begroeven. De relatief 'zachte' grond, die er na tweeduizend jaar nog uitzag alsof-ie net was omgeploegd, was een tweede bewijs. Dat begraven van poep lijkt misschien hygiënisch, maar is het niet. Althans, niet in de woestijn. Zouden de parasieteneitjes zonder pardon in de verzengende zon zijn verbrand, onder een laagje grond konden ze overleven. Bij het betreden en verlaten van de gemeenschappelijke pot pikten de Essenen ze daardoor weer op en werden ziek. Daar kwam nog bij dat de Essenen hun geïnfecteerde voeten en lijf regelmatig wasten in baden met stilstaand water. Met als gevolg dat ze elkaar aan de lopende band besmetten. Dat is waarschijnlijk de lang gezochte reden dat de graven bij Qumran gevuld zijn met lichamen van jongemannen, in plaats van oude heren, zeggen de onderzoekers. In Jericho, veertien kilometer ten noorden van Qumran, had een volwassen man tweeduizend jaar geleden 49 procent kans om ouder te worden dan veertig. In Qumran was dat slechts 6 procent. Na het plassen de handen wassen is prima, maar beter niet in water dat al maanden in de brandende zon stilstaat. Remy van den Brand