Het is tijd voor eerherstel, vinden Chris Johnson, Joanne Isaac en Diana Fisher. De dingo, Australië’s inheemse wilde hond, is geen plaag, maar juist een onmisbare natuurbeheerder. Hij wordt sinds de aankomst van de eerste Europese kolonisten bejaagd en komt daardoor op de helft van het continent helemaal niet meer voor. In hetzelfde gebied ging het aantal soorten kleine buideldieren het hardste achteruit, becijferden de drie Australische biologen. Toeval? Nee, denken ze. Zonder de dingo zijn de buideldieren ten dode opgeschreven. Ze doen deze theorie uit de doeken in het biologenvakblad Proceedings of the Royal Society B. Natuurlijk zouden ze dat niet kunnen doen zonder goede gronden. “Onderzoek heeft de afgelopen tien jaar aangetoond dat toppredatoren, zoals wolven en grote katachtigen, vergaande effecten kunnen hebben op de structuur van levensgemeenschappen en de verscheidenheid aan soorten”, beginnen ze hun artikel. De roofdieren die aan het eind van de voedselketen staan, kunnen zorgen dat planteneters de boel niet kaalvreten. Dat is onder meer gebleken in het Grand Teton National Park in de Verenigde Staten. Toen daar de wolven en grizzlyberen waren uitgeroeid, vervijfvoudigde het aantal elanden. Al het struikgewas verdween in de magen van de hongerige planteneters, waardoor allerlei trekvogels niet meer in het gebied terecht konden. Het hele ecosysteem veranderde. De grootste roofdieren kunnen ook invloed uitoefenen door kleinere vleeseters dwars te zitten of te bejagen. Kleine prooidieren, die niet op het menu van de toppredator staan, maar wel gegeten worden door de kleinere jagers, profiteren daarvan. In Australië lijkt dat de voornaamste reden waarom de dingo zo onmisbaar is voor de diversiteit, menen Johnson en zijn collega’s. Waar dingo’s leven, komen namelijk nauwelijks vossen en verwilderde katten voor. Beide dieren zijn met de Europese kolonisten meegekomen en vonden in Australië veel prooidieren, die daardoor vaak snel uitstierven of drastisch achteruitgingen. Sommige beestjes komen alleen nog voor op eilanden waar de vossen en katten zich nog niet gevestigd hebben. Het was nog een hele klus om een verband te leggen tussen het verdwijnen van de dingo en het uitsterven van buideldieren. Om dat te doen, spitten de onderzoekers eerdere publicaties door, waarin per gebied is aangegeven welke inheemse dieren er leven en of er schapen, konijnen en dingo’s voorkomen. In gebieden zonder dingo’s was het duidelijk slechter gesteld met de buideldieren. Vooral soorten met de juiste grootte om ten prooi te vallen aan katten of vossen bleken te ontbreken. Schapen en kleine buideldieren gingen ook niet goed samen, zagen Johnson, Isaac en Fisher, maar dat komt waarschijnlijk doordat dit dezelfde gebieden zijn waar de dingo is uitgeroeid. De honden vergrijpen zich namelijk graag aan schapen, en daar zijn de boeren niet van gediend. Met hekken en door bejaging houden ze de dingo’s al ruim een eeuw uit de grote schapengebieden, waardoor katten en vossen er vrij spel hebben, tot rampspoed van hun prooien. De onderzoekers hadden graag de plaatselijke dichtheid van vossen en katten in het verleden gerelateerd aan het aantal soorten prooidieren, maar die gegevens hadden ze niet. Overigens is het waarschijnlijk dat de dingo, die pas een jaar of 3500 geleden met mensen mee naar Australië is gekomen, zelf ook een uitsterfgolf op zijn geweten heeft. In ieder geval heeft hij een eerdere toppredator verdrongen. Dat was de Tasmaanse tijger. Op Tasmanië, waar de wilde honden niet voorkomen, was die er tot voor kort nog. Helaas werd het dier zo genadeloos bejaagd dat hij in 1936 uitstierf. Elmar Veerman Christopher Johnson, Joanne Isaac en Diana Fisher: ‘Rarity of a top predator triggers continent-wide collapse of mammal prey: dingoes and marsupials in Australia’, Proceedings of the Royal Society B, 1 november 2006