Soaps te positief over coma

Vrolijk weer ontwaken is fictie

Soapkijkers zouden wel eens een veel te rooskleurig beeld kunnen krijgen van de overlevings- en herstelkansen van comapatiënten.
Zoom
Soapkijkers zouden wel eens een veel te rooskleurig beeld kunnen krijgen van de overlevings- en herstelkansen van comapatiënten.

Soapkijkers zouden wel eens een veel te rooskleurig beeld kunnen krijgen van de overlevings- en herstelkansen van comapatiënten. Met als gevolg verkeerde verwachtingen en mogelijk langdurig getouwtrek tussen familie en doktoren tot in de rechtbank aan toe, als in de veelvuldig in de media besproken Schiavo-zaak.

Dat zeggen onderzoekers in het British Medical Journal naar aanleiding van hun studie rond de presentatie van comapatiënten in soaps. Zij volgden 64 coma-gevallen in negen Amerikaanse soapseries: Guiding Light, General Hospital, One Life to Live, Days of Our Lives, All My Children, Passions, As the World Turns, The Young and the Restless en The Bold and the Beautiful. Hun conclusie: soapies die in coma raken, komen er een stuk beter vanaf dan mensen in het echte leven. Overleeft van de laatste groep slechts de helft, van de soapies redt maar liefst 89 procent het. Sterker nog, geen van hen houdt er uiteindelijk fysieke of geestelijke schade aan over. De eerste dagen na het ‘ontwaken’ zijn ze soms wat in de war of lijden aan geheugenverlies, maar daarna gaan ze snel weer over tot de orde van de dag. Ze kunnen zonder problemen verder met hun werk, sociale en romantische activiteiten. In het echte leven lukt dat nog geen 10 procent. Hoewel de makers van soaps meestal niet pretenderen het echte leven te verbeelden, waarschuwen de onderzoekers voor de effecten die ze kunnen hebben op de kijkers. In de Verenigde Staten volgen veertig miljoen mensen de dagelijkse tv-series, die tevens worden uitgezonden in negentig andere landen. Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat televisie het gedrag, normen en verwachtingen van mensen kan beïnvloeden, in het bijzonder met betrekking tot ziekte en gezondheid. Onrealistische verwachtingen kunnen leiden tot sterke meningsverschillen tussen familie en vrienden van de patiënt en de behandelend artsen. Meningsverschillen die soms moeten worden uitgevochten voor de rechtbank, zoals in het geval van Terri Schiavo. Haar familie, echtgenoot en de doktoren konden het niet eens worden over wat te doen met haar leven. De Amerikaanse lag vijftien jaar in coma, voordat in het voorjaar van 2005 door de rechter werd besloten dat dat mocht worden beëindigd. Of soapkijkers daadwerkelijk worden beïnvloed door hun favoriete series kunnen de onderzoekers niet met zekerheid zeggen. Maar er is volgens hen een reële kans dat ze er een veel te positief beeld aan over houden als het gaat om de vooruitzichten na een coma. De schrijvers van het artikel in het British Medical Journal pleiten dan ook voor een betere balans; in plaats van afleveringen over ongeloofwaardige genezingen, zouden televisiemakers ook eens verhalen moeten uitzenden over karakters die op een mooie, rustige en waardige manier sterven. Remy van den Brand David Casarett et al, 'Epidemiology and prognosis of coma in daytime television drama's', in: British Medical Journal, 24 december 2005.