Een tip voor scholieren, studenten en anderen die aan de vooravond staan van een belangrijke toets of examen: eet niet. Het geheugen werkt beter op een lege maag, zo schrijven onderzoekers in Nature Neuroscience. Natuurlijk is het niet de bedoeling zo weinig te eten, dat je tijdens het examen voor pampus ligt. Het is een kwestie van de balans vinden tussen net genoeg eten om bij te blijven en net te weinig om de maag te vullen. Amerikaanse wetenschappers ontdekten dat een hormoon dat wordt geassocieerd met hongergevoelens ook invloed heeft op leergedrag en het geheugen. Dit ‘hongerhormoon’ heet ghreline. Het wordt uitgescheiden door de maag als daar te weinig voedsel in zit. Via het bloed komt het ghreline in de hypothalamus terecht en dat stimuleert vervolgens de eetlust. Het leek er echter op dat de hypothalamus niet het enige hersengebied is waar ghreline terecht komt. Wetenschappers zagen eerder dat ook de zenuwcellen van de hippocampus, waar zich het geheugen en het vermogen te leren bevinden, ghreline konden binden. Een reden voor Sabrina Diano van de Amerikaanse Yale-Universeit en haar collega’s om uit te zoeken wat het hongerhormoon daar dan precies te zoeken heeft. Allereerst testten de onderzoekers de invloed van ghreline op de zenuwcellen van de hippocampus. Ze bekeken de cellen onder de microscoop, voor- en nadat ze het hongerhormoon hadden toegevoegd. Die bleken een stuk meer uitlopers en verbindingen met elkaar te hebben, als ze in contact waren gekomen met het hongerhormoon. Iets wat duidt op een beter functioneren van het weefsel. Om dat in de praktijk te toetsen, lieten de onderzoekers twee groepen ratten geheugen- en leertesten doen. De ene groep bestond uit normale ratten, de andere uit dieren bij wie het ghreline-gen was uitgeschakeld. Zoals verwacht deed de eerste groep het een stuk beter dan de tweede. Kregen de dieren uit de tweede groep echter wat ghreline toegediend, dan presteerden ze een stuk beter. Diano en collega’s probeerden het ghreline bovendien uit op speciale muizen. Net als mensen die lijden aan Alzheimer hebben deze muizen ophopingen van het eiwit beta-amyloid in hun hersenen, die hun geheugen aantasten. Bij geheugentesten scoren ze dan ook over het algemeen niet goed. Maar nadat ze ghreline hadden gekregen, gingen ze ook bij deze dieren beter. Deze proeven bewijzen volgens de onderzoekers dat ghreline dus niet alleen iets te maken heeft met honger, maar ook met het geheugen en het vermogen te leren. Misschien zodat de hongerige zich snel kan herinneren waar dat laatste restje eten zich ook alweer bevindt, zo speculeren de onderzoekers. Ghreline zou zelfs een remedie kunnen zijn tegen de ziekte van Alzheimer. Vervelend is alleen, dat veel hongerhormoon veel honger betekent, met mogelijk obesitas ofwel vetzucht tot gevolg. En dat levert weer andere ongemakken op. Remy van den Brand Sabrina Diano en anderen, ‘Ghrelin controls hippocampal spine synapse density and memory performance’, Nature Neuroscience, 19 februari 2006.