Waar hiv en malaria samen rondwaren, is het soms lastig overleven. In Afrika sterven jaarlijks rond de drie miljoen mensen aan het aids-veroorzakende virus. Aan malaria bezwijken elk jaar ongeveer een miljoen mensen. De combinatie van beide ziekteverwekkers maakt de situatie zo mogelijk nog slechter. Iemand die al hiv onder de leden heeft, is door zijn verzwakte immuunsysteem bevattelijker voor malaria. Als de parasiet eenmaal binnen is, veroorzaakt die bovendien een toename van de hoeveelheid HIV in het bloed. Als gevolg daarvan neemt de kans op besmetting van een volgend slachtoffer met hiv toe. Want hoe meer virusdeeltjes, hoe groter de kans dat de ziektekiem tijdens een vrijpartij wordt doorgegeven. Laith Abu-Raddad en collega's gebruikten een wiskundig model om uit te vinden of de combinatie van hiv en malaria de afgelopen jaren dan ook leidde tot meer doden. Ze onderzochten dat in de Keniaanse stad Kisumu. Die telt ongeveer tweehonderdduizend inwoners. Ja dus, blijkt uit een artikel in Science van Abu Raddad, werkzaam aan het 'Statistical Center for HIV/AIDS Research and Prevention' in Seattle, Verenigde Staten. Door de interactie tussen hiv en malaria waren er sinds 1980 8500 extra besmettingen met het eerste en bijna een miljoen meer met de malariaparasiet, schrijft de onderzoeker. De ziekteverwekkers lijken elkaar te helpen bij de verspreiding. En dat vooral wanneer het de ene het even niet zo goed doet - dat wil zeggen weinig slachtoffers maakt - en de andere juist lekker stabiel is - dat wil zeggen elk jaar ongeveer even veel mensen nekt. De ene ziektekiem lijkt de andere in zo'n geval net even over die hobbel heen te helpen, om ook welig te kunnen tieren. Dat is mooi voor het virus en de malariaparasiet, maar niet voor de Afrikaan. Abu-Raddad adviseert dan ook: pak ze samen aan, die ziektekiemen.

Remy van den Brand

Bron: Laith J. Abu-Raddad: 'Dual infection with HIV and malaria fuels the spread of both diseases in Sub-Saharan Africa', Science, 8 december 2006