Poep opruimen, bloemen bestuiven en de uitbraak van enge ziektes en plagen tegengaan. Het zijn slechts enkele voorbeelden van de gratis diensten die insecten verlenen. Zonder hun service zou de wereld er een stuk slechter uitzien, schrijven John Losey van de New Yorkse Cornell Universiteit en Mace Vaughan van de Xerces Society for Invertebrate Conservation uit Portland in het tijdschrift BioScience. Met behulp van eerder verzamelde gegevens deden de onderzoekers een poging een prijskaartje aan de diensten van insecten te hangen. Zo berekenden ze dat het werk van mestkevers de Verenigde Staten jaarlijks 380 miljoen dollar oplevert. Volgens Losey en Vaughan ontfermen de kevers zich elk jaar over de poep van 32 miljoen koeien. Ze zorgen ervoor dat de flatsen een stuk minder lang in het gras blijven liggen, waardoor dat weer sneller kan worden gegeten door de koeien. Een rund laat besmeurde sprieten liever links liggen en hoe sneller die er weer smakelijk uitzien, hoe sneller de koe slachtrijp is. En dat betekent: meer bieflapjes. Met de poep ruimen de kevers bovendien de leefomgeving op van veel ziekteverwekkende parasieten en vliegen, die het vee kunnen besmetten. Daarbij zorgen de mestkevers ervoor dat er stikstof wordt vrijgemaakt, zodat dat kan worden opgenomen door planten. Een koeienvla bestaat maar voor 2 procent uit stikstof. En als die een tijd in de zon ligt te drogen gaat daar nog eens 80 procent van verloren. Mestkevers begraven de poep, waardoor de waardevolle stikstof blijft behouden. Natuurlijk zijn er ook schadelijke insecten, die vee en mensen ziek maken en gewassen beschadigen. Daar tegenover staan de ‘goede insecten’, die deze slechteriken bestrijden. Daarmee besparen ze de mens toch weer geld, dat zonder hun bestaan was opgegaan aan dure bestrijdingsmiddelen die slecht zijn voor het milieu bovendien. Hun waarde schatten de onderzoekers op zo’n 4,5 miljard. Een erg bescheiden schatting, want Losey en Vaughan hielden alleen rekening met de bijdrage aan het controleren van plagen rond gewassen. De waarde van plantenbestuivers – anders dan commercieel gekweekte honingbijen – is volgens de onderzoekers een dikke 3 miljard dollar. Maar het meest waardevol zijn insecten nog wel als voedselbron. Zonder insecten zouden er stuk minder vissen, vogels en zoogdieren zijn en zonder die vissen, vogels en zoogdieren zou er een stuk minder worden gerecreëerd. Het voor de lol schieten op en hengelen naar dieren is in de States big business en in 1996 besteedden Amerikanen 33,8 miljard dollar om beesten in het wild te zien. 96 procent van die natuurliefhebbers zei sowieso naar vogels te kijken, waarvan het leeuwendeel insecten eet. De prijs van insecten als voedselbron: een kleine 50 miljard. Samen leveren de veelal onzichtbare diensten de Amerikanen ongeveer 57 miljard dollar per jaar op. Dat is een erg conservatieve schatting zeggen de onderzoekers. Want de beestjes doen nog veel meer goed werk, waarover echter niet voldoende gegevens beschikbaar zijn om er een accuraat prijskaartje aan te hangen. Maar het becijferde bedrag bewijst volgens Losey en Vaughan al dat insecten het waard zijn om voor te vechten. Niet dat ze, met hun enorme aantallen, heel snel van de aardbodem zullen verdwijnen. Maar er staan al soorten op de rode lijst en met simpele maatregelen kunnen ook die behouden blijven. Een paar nestkastjes doet soms al wonderen en wat minder spuiten met insecticiden wil eveneens wel helpen. Een kleine moeite, voor deze waardevolle – doch soms toch ook vervelende – kriebelbeestjes. Remy van den Brand John E. Losey en Mace Vaughan, ‘The economic value of ecological services provided by insects’, BioScience, april 2006.