Lopen op twee benen was tot nu toe voorbehouden aan soorten die beschikken over spieren die aan benige structuren bevestigd zijn. De Amerikaanse biologe Christine Huffard (Berkeley) maakte onderwateropnames van twee octopussen die het trucje ook machtig zijn. Op twee van hun acht tentakels wandelen ze sierlijk over de bodem van de oceaan. De een, Octopus marginatus, vouwt de overige zes tentakels om zijn kop, en vermomt zich daarmee, aldus de onderzoekers, 'als een kokosnoot'. De andere, Octopus aculeatus, houdt de resterende ledematen in de verwrongen posities van een Balinese danseres, en wandelt 'vermomt als een plukje algen' over de zeebodem. Beiden zijn overigens vrij klein: de kokosnootoctopus is zo groot als een appel, de Balinese danseres heeft het formaat van een walnoot. Hun loopsnelheid is tussen de vijf en de tien centimer per seconde – sneller dan het scharrelen dat ze normaal gesproken op alle acht hun tentakels doen, maar minder snel dan wanneer ze zich door het water voortstuwen. Huffard was de wandelende kokosnoot-octopus vijf jaar eerder al tegen gekomen, tijdens een duik bij het eiland Sulawesi in Indonesië. Het dier leeft zo’n twintig tot dertig meter onder zee, te midden van gezonken kokosnoten. Het gebruikt de kokosnoten ook wel als vermomming. Pas onlangs slaagde de biologe er in het bizarre gedrag van de octopussen te filmen. De octopussen maken bij het wandelen gebruik van flexibele spieren, die niet door botten gesteund worden, maar door een zogeheten hydrostatisch skelet. Een octopus is grof gezegd een met water gevulde zak, die in vorm blijft door de waterdruk in het dier. Tijdens het lopen rollen de dieren de tentakels af zoals de rupsbanden van een tank. Mede-auteur Robert Full voorziet toepassingen in de robotica, in een nieuw gebied dat hij ‘soft-robotics’ noemt. Hedendaagse robotledematen zijn niet flexibel. Afkijken van de octopus zou wellicht kunnen leiden tot veel flexibeler ledematen, die naar believen star of juist soepel kunnen zijn. “Dat geeft zo’n softrobot veel meer bewegingsvrijheid,” aldus Full. Huffard en Full verdiepen zich nu in de neurale besturing van de wandelende octopussen. Waarschijnlijk denken de dieren er letterlijk niet bij na, en vindt de aansturing van hun tentakels plaats in zenuwknopen die in de armen zelf zitten. "Het is stereotiep gedrag, waar geen terugkoppeling vanuit het brein voor nodig is,” aldus Huffard. En ook dat is een kunstje dat in de robotica nog wel eens van pas zou kunnen komen, meent Full. Door ledematen individueel aan te sturen, en niet vanuit een centraal brein, is complex gedrag eenvoudig na te bootsen. Jacqueline de Vree C. L. Huffard en R.J. Full, ‘Underwater Bipedal Locomotion by Octopuses in Disguise,’ in: Science, 24 maart 2005.