Bijna iedereen krijgt als kind de waterpokken. Dat is even vervelend, maar na tien dagen is het leed meestal wel geleden. Het varicella zoster-virus, dat de waterpokken veroorzaakt, is dan verslagen. Toch verdwijnt het virus nooit helemaal. Het verschanst zich in zenuwcellen, om veel later ineens weer tevoorschijn kan springen. En dan heb je gordelroos, een ziekte die vaak veel meer leed aanricht dan de waterpokken. Medicijnenfabrikant Merck ontwikkelde een vaccin tegen gordelroos en liet dit testen onder bijna twintigduizend zestigplussers, terwijl een even grote groep een injectie met een nepmiddel kreeg. Het onderzoek duurde ruim vijf jaar. Vandaag presenteert vakblad The New England Journal of Medicine de resultaten. En die liegen er niet om. De inenting met het vaccin - een verzwakt, levend virus - halveerde het aantal gevallen van gordelroos en maakte het verloop van de ziekte bovendien milder bij 61 procent van de mensen die ondanks het vaccin gordelroos kregen. Dodelijk is de ziekte niet, maar wel erg vervelend. En hij komt veel voor. Naar schatting de helft van de mensen die de 85 halen, krijgt ooit gordelroos. Per jaar gaan ongeveer 55 duizend Nederlanders ermee naar de dokter. Dat zijn vooral ouderen, omdat het virus alleen kan toeslaan wanneer het afweersysteem verzwakt is. Ze hebben eerst last van tinteling, jeuk of pijn aan één kant van het lichaam of het gezicht. Vervolgens verschijnt er huiduitslag met blaasjes en gaan de aangetaste plekken pijn doen. De uitslag gaat altijd over, maar veel patiënten worden nog maanden- of zelfs jarenlang gekweld door zenuwpijn. Soms is die zo extreem dat de aanraking door kleding al onverdraaglijk is. In de controlegroep van het onderzoek werden tachtig patiënten door deze chronische pijn getroffen, onder de mensen die het echte vaccin hadden gekregen maar 27. Bijwerkingen van het vaccin waren er nauwelijks, althans: niet erger dan onder de ontvangers van een injectie met het nepmiddel. Het vaccin is dus een succes, is de conclusie van het onderzoek. Betekent dit dat straks alle ouderen van Nederland worden opgeroepen zich te laten inenten tegen gordelroos? Het Nederlands Vaccin Instituut zoekt uit of het vaccin voldoende ziektegevallen zou voorkomen om de kosten te rechtvaardigen, staat vandaag in het dagblad Trouw. NVI-directeur Ben van der Zeijst zegt te verwachten dat het vaccin in 2007 in Europa kan worden geregistreerd, wat technische invoering van een inentingsprogramma voor ouderen vanaf 2008 mogelijk zou maken. Elmar Veerman M.N. Oxman en vele anderen: “A vaccine to prevent herpes zoster and postherpetic neuralgia in older adults”, The New England Journal of Medicine, 2 juni 2005