Het straatbeeld in het westen wordt steeds meer bepaald door te dikke mensen. We eten teveel en bewegen te weinig, met alle gevolgen voor onze gezondheid. Om het tij te keren, worden er allerlei diëten ontwikkeld. Dat grote aanbod maakt het extra moeilijk om een keuze te maken. Want welk dieet geeft nou de beste resultaten? Om hierin enig inzicht te krijgen, hebben Amerikaanse onderzoekers van het Tufts-New England Medical Center in Boston enkele diëten, die in hun land populair zijn, met elkaar vergeleken. Hun bevindingen publiceerden zij in The Journal of the American Medical Association (JAMA) van woensdag 5 januari. In totaal deden 160 volwassenen met overgewicht mee aan deze studie. Zij werden willekeurig ingedeeld in vier even grote groepen, en kregen de geenzins lichte opdracht om een jaar lang een bepaald dieet te volgen. Eén daarvan was het Atkins-dieet, dat bestaat uit koolhydraatarm en vetrijk eten. Een tweede groep moest juist weinig vet eten volgens het vegetarische Ornish-dieet. Veertig andere personen volgden het Weight Watchers-programma dat vooral kleinere porties voorschrijft om de hoeveelheid calorieën te beperken. De vierde groep diende zich te houden aan het Zone-dieet dat koolhydraat- en eiwitrijk voedsel bevat en een supplement van omega-3 visolie. Van de vrijwilligers die de afgesproken periode stug hadden volgehouden, was iedereen enkele kilo’s afgevallen. Het onderscheid tussen de verschillende groepen bleek te verwaarlozen. Ook verminderden bij allen de risicofactoren voor hartziekten, zoals het cholesterolgehalte. De onderzoekers concluderen dat het niet uitmaakt welk dieet je volgt, als je er maar niet mee stopt. Dit laatste is echter niet voor iedereen even gemakkelijk, toont de studie aan. Zo’n 40 procent hield er voortijdig mee op. Vooral mensen die het extreme Atkins- of Ornish-dieet moesten volgen, stopten omdat ze hun maaltijden erg vies vonden. De onderzoekers vermoeden dat meer deelnemers waren doorgegaan als ze tevoren zelf een dieet hadden mogen uitkiezen dat het meest bij hun past. “Onze resultaten bestrijden het idee dat één type dieet het beste is voor iedereen en dat alternatieve diëten moeten worden vermeden”, schrijven zij in JAMA. Wim Saris, hoogleraar humane voeding aan de Universiteit van Maastricht, staat niet versteld van de onderzoeksresultaten. Hij had niet anders verwacht. “Het gaat uiteindelijk om de calorieën die je binnen krijgt. Of dat nu via vet, koolhydraten of eiwitten gebeurt, maakt niet zoveel uit. Dit weten we uit onderzoek van al honderd jaar geleden. Wel goed dat dat nog eens wordt bevestigd, omdat vaak wordt gedacht dat het allemaal gaat om wonderdiëten.” Zelf geeft Saris de voorkeur aan het Weight Watchers-dieet omdat mensen daarbij alles mogen blijven eten, alleen in mindere mate. Het Atkins-dieet raadt hij af. Door de hoge energiedichtheid van vet, eten mensen er snel teveel van, zonder dat ze in de gaten hebben dat ze verzadigd zijn. Zo’n dieet zal gauw leiden tot gewichtstoename. Die hoge energiedichtheid geldt overigens ook voor alcohol, die het lichaam bovendien niet kan opslaan maar direct moet afbreken. Het gevolg is dat andere energieleveranciers niet verwerkt kunnen worden en direct in de opslag gaan. Verder waarschuwt Saris voor overmatig gebruik van frisdranken en vruchtensappen, dat ook ongemerkt tot overgewicht leidt. “Dus alles met mate en dat ook blijven volhouden. Ben je eenmaal afgevallen en wil je je gewicht op peil houden, dan is lichaamsbeweging een voorwaarde.” John Ekkelboom Michael Dansinger et al, 'Comparison of the Atkins, Ornish, Weight Watchers, and Zone Diets for Weight Loss and Heart Disease Risk Reduction', in: Jama, 5 januari 2005.