De zelfreinigende poten van de gekko

- Zoom
- Pootjes van diverse gekko's. Bioloog Kellar Autumn, verbonden aan de Lewis and Clark College in Portland, ontdekte dat de gekko kleeft dankzij moleculaire krachten. (Foto: Paul D. Stewart)
De gekko heeft niet alleen uiterst plakkerige poten, de poten blijken ook nog eens zelfreinigend te zijn.
Ondersteboven aan het plafond, recht omhoog langs een glazen plaat, ja, zelfs onder water blijft een gekko kleven. De truc? Miljoenen microscopisch kleine haartjes, setae genaamd, onder hun poten. De haartjes zelf zijn niet plakkerig, maar de uitlopers ervan zijn zó klein, dat ze worden aangetrokken door de moleculen van het oppervlak waarop de gekko loopt. Vanderwaalskracht, heet het geheim van de gekko.
Maar de gekko heeft nóg een geheim, ontdekte de Amerikaanse onderzoeker Kellar Autumn: zijn poten worden niet vies. En dat terwijl het dier ze niet wast. Autumn bestudeerde dat zelfreinigende vermogen van de gekkopoot door de beestjes eerst met hun poten in een bak stof te zetten voordat hij ze een stukje liet lopen. Na een paar passen waren de pootjes weer schoon. Ook de losgeprepareerde zool van de gekkopoot bleek dat zelfreinigende vermogen te hebben.
Autumn en collega’s becijferden dat ook hier de Vanderwaalskrachten in het spel moeten zijn. De aantrekkingskracht tussen de fijne haartjes op de onderzijde van de poten en het stof blijkt kleiner dan die tussen het stof en het oppervlak waarop het dier loopt. De viezigheid wordt er dus gewoon vanaf getrokken.
Toepassingen ziet Autumn ook. Inderdaad: zelfreinigend plakband. Is dat niet handig?