Als de kinderen maar gelukkig zijn. Deze universele gedachte ligt ten grondslag aan de onverstandige partnerkeuze van krekelvrouwtjes. Vrouwtjeskrekels hebben een uitgesproken voorkeur voor aantrekkelijke mannetjes. Daarvan krijgen ze kinderen die sneller groeien en langer leven dan doorsnee baby's. De dochters zijn opvallend vruchtbaar en leggen meer eitjes dan andere dames. De zoons blijken net zo aantrekkelijk voor vrouwtjes als hun vaders. De tol voor moeder krekel is wel dat ze vijf tot tien dagen eerder sterft dan seksegenotes met een bescheidener partnerkeuze. Dat constateert evolutionair bioloog Megan Head aan de University of New South Wales in Sydney, Australië. Samen met collega's onderzocht zij het voortplantingsgedrag van Acheta domesticus, oftewel de huiskrekel. Bij deze krekels bepaalt het vrouwtje met wie er wordt gevreeën. Zij kiest een partner, bestijgt hem, drukt de genitaliën op elkaar en laat het mannetje dan zijn gang gaan. Head haalde duizend van deze beesten naar het laboratorium. Haar eerste vraag: welke mannetjes zijn eigenlijk aantrekkelijk voor vrouwtjes? Ze liet die keuze over aan de vrouwtjes, in een soort speed-dating voor krekels. In met zand bedekte hokjes zette ze telkens een enkele vrouwtjeskrekel en een mannetjeskrekel. Vervolgens klokte de bioloog hoe lang de vrouwtjes erover deden over te gaan tot de daad. "Dat kan varieren van een tot twee minuten, tot meer dan twee uur.'' Spannende mannetjes werden binnen de kortste keren besprongen. Wanneer dat gebeurde, haalde Head het vrouwtje meteen weg, en zette een ander vrouwtje in het hokje. Mannetjes die door verschillende vrouwtjes direct werden bestegen, werden aangemerkt als aantrekkelijk. Om te zien wat het resultaat was van deze gewaagde partnerkeuze, liet Head het laatste hitsige vrouwtje de rest van haar leven in een hokje zitten met het uitverkoren mannetje. Vrouwtjeskrekels leggen gemiddeld elke drie dagen eitjes in het zand. Daarvan haalde de bioloog er per week vijftig weg, die ze elders opkweekte. Krekels zijn na dertig dagen geslachtsrijp. Heads herhaalde het experiment dan met de jeugdige dochters en zoons van de aantrekkelijke krekelvaders. De dochters bleken meer eitjes te leggen dan die van gewone vaders. Maar de levensloop van de zoons verraste de bioloog nog meer. Seksuele aantrekkelijkheid blijkt bij krekels erfelijk. De sexy zoons werden twee keer zo vaak besprongen door vrouwtjes als de alledaagse zoons van gewone vaders. Hun nageslacht is dus ook veel groter dan dat van de zoons van doorsnee vaders. Al met al leidt de gewaagde partnerkeuze van de oer-moeder dus zowel via de dochters als via de zoons tot een duidelijk groter aantal kleinkinderen. Maar wat levert deze hoge score de opgewonden krekel-oma persoonlijk op? Vrouwtjeskrekels die in het laboratorium zonder mannetjes worden gehuisvest, leven gemiddeld zestig dagen. Dames die bij een onaantrekkelijk mannetje zijn gezet, leven 55 dagen. Vrouwtjes die bij de uitverkoren mannetjes wonen, leggen daarentegen al na vijftig dagen het loodje. Waarom die vrouwtjes zo veel eerder sterven dan seksegenotes is overigens niet helemaal duidelijk. Zichtbaar is dat vrouwtjes tijdens de eerste week dat ze samenleven met mooie mannetjes vaker willen vrijen dan andere vrouwtjes, en dus ook korter na elkaar eitjes leggen. Dat put de vrouwtjes uit. Afgezien daarvan heeft de bioloog nog twee theorieën over hun kortere levensduur. "Het kan zijn dat er net zoiets aan de hand is als bij fruitvliegjes'', peinst Head. In het ejaculaat van die vliegjes zitten giftige stoffen, die het arme vrouwtje de das om doen wanneer ze er relatief grote hoeveelheden van binnenkrijgt. "Het zou ook kunnen dat die aantrekkelijke mannetjes lomperiken zijn die te hard tekeer gaan tegen die vrouwtjes; als je ze zonder mannelijke rivalen met elkaar opsluit, vallen die mannetjes de vrouwtjes voortdurend lastig.'' Blijkbaar hebben vrouwtjeskrekels het er allemaal voor over: mooie, vruchtbare kinderen die op hun beurt zorgen voor grote hoeveelheden kleinkinderen. Mieke Zijlmans Megan L. Head, `The Indirect Benefits of Mating with Attractive Males Outweigh the Direct Costs', in Plos Biology, 24 januari 2005.