De Romeinse dichter Juvenalis wist het al: “Mens sana in copore sano.” Oftewel: een gezonde, gelukkige geest in een gezond lichaam. Het is alsof alle tegeltjeswijsheden door het onderzoek van Andrew Steptoe en zijn collega’s van de University College in Londen opeens tot wetenschappelijk inzicht worden verheven. Toch is het onderzoek minder voordehandliggend dan het lijkt. Er zijn al wel veel studies gedaan naar de negatieve gezondheidseffecten van bijvoorbeeld depressie, maar Steptoe gooit het over de andere boeg en zoekt naar de positieve effecten van geluksbeleving. Steptoe onderzocht 216 mannen en vrouwen van middelbare leeftijd uit Londen. Op drieëndertig momenten, verspreid over werk- en rustdagen, werd ze gevraagd naar hun geluksbeleving in de laatste vijf minuten. Tegelijkertijd maten de onderzoekers dan hartslag en bloeddruk. Bovendien namen ze op acht tijdstippen speekselmonsters af om het stresshormoon cortisol te meten. Tijdens het onderzoek werden de deelnemers bovendien eenmalig aan een stressvolle taak onderworpen om hun biologische reactie op stress te kunnen meten. “Hoe gelukkiger mensen waren, des te lager hun cortisolniveaus,” zegt psychologe Jane Wardle in het wetenschapsblad New Scientist. Hoge concentraties cortisol worden gerelateerd aan hoge bloeddruk en suikerziekte. Deelnemers die bijna elke keer te kennen gaven zich gelukkig te voelen, bleken na afloop van de stresstaak minder van het eiwit fibrinogeen in het bloed te hebben. Fibrinogeen is een eiwit dat betrokken is bij het bloedstollingsproces. Het maakt het bloed kleverig en kan bij hoge concentraties het risico op hartinfarcten vergroten. Ten slotte bleken gelukkige mannen een lagere hartslag te hebben, wat duidt op een goede conditie van het hart- en vaatsysteem. Bij vrouwen is een dergelijk verband niet aangetoond. “Misschien is lachen inderdaad gezond,” vat Jane Wardle de bevindingen samen. Dat lachen inderdaad gezond is -nog zo’n tegeltjeswijsheid- maakte cardioloog Michael Miller (universiteit van Maryland) onlangs bekend. Hij liet zien dat lachsalvo’s de bloedvaten wijder maken, al wist hij niet hoe dat kwam. Uit het onderzoek van de Britten blijkt nu dat niet alleen lachen, maar ook alleen een gelukkig gevoel een positief effect op de gezondheid kan hebben. De onderzoekers denken dat geluk een even grote invloed op gezondheid heeft als woede of depressie. Positivo’s, denkt Jane Wardle, zijn beter opgewassen tegen de omgeving. “Misschien zorgt geluksgevoel er voor dat je minder sterk reageert op kleine irritaties en tegenslagen van alledag.” Jos Wassink Andrew Steptoe, Jane Wardle and Michael Mermott: “Positive affect and health-related neuroendocrine, cardiovascular and inflammatory processes”, PNAS Online, 18 april 2005