Het lijkt een wetenschappelijke waarheid als een koe: horen doe je met je hersenen. Want daar immers worden de signalen uit de buitenwereld, opgevangen door de twee merkwaardig gevormde uitstulpingen aan de zijkant van ons hoofd, verwerkt. Toch? Nee dus. Twee Amerikaanse onderzoeksters schrijven deze week in het wetenschappelijk tijdschrift Science dat de verwerking van signalen al in het oor begint. En het linkeroor hoort bovendien andere dingen dan het rechter, zo blijkt uit hun onderzoek. Yvonne Sininge van de Universiteit van Califonië en Barbara Cone-Wesson van de Universiteit van Arizona onderzochten ruim 3000 pasgeboren zuigelingen. De baby’s kregen beurtelings in het linker- en rechteroor een piepklein luidsprekertje, dat ook als microfoontje fungeerde. Uit het luidsprekertje kwamen twee soorten geluiden: lang aangehouden klanken, en snelle reeksen klikjes, zo’n 80 per seconde. Die geluidssignalen worden in het oor versterkt door de haarcellen in het orgaan van Corti, gelegen in het slakkenhuis. De haarcellen zetten de trillingen vervolgens om in elektrische signalen die door de oorzenuw naar de hersenen worden geleid. De door de haarcellen versterkte signalen ‘lekken’ echter ook weer terug, het oor in. Met het microfoontje in de baby-oortjes vingen de onderzoeksters dat zogeheten oto-akoestische signaal weer op. Uit het onderzoek blijkt dat de verschillende geluidssignalen op verschillende manieren versterkt worden in het linker- en het rechteroor. Het linkeroor is gemiddeld iets beter in het versterken van de klanksignalen, het rechteroor kan beter uit de voeten met de snel opeenvolgende kliks. En dat kan geen toeval zijn. De signalen uit het linkeroor worden immers verwerkt in de rechterhersenhelft, en die is notoir goed in liedjes en melodietjes. Het rechteroor levert zijn input af in de linkerhersenhelft, en daar zetelt juist het spaakcentrum waar aan de lopende band snel opeenvolgende signalen worden verwerkt. De onderzoekers suggereren dat de asymmetrie van de oren ten grondslag ligt aan de specialisatie van de erbij behorende gebieden in de linker- en de rechterhersenhelft. “We zijn er altijd voetstoots van uitgegaan dat onze beide oren precies hetzelfde werken. Als gevolg daarvan dachten we ook dat het niet uitmaakte aan welk oor iemand een hoorstoornis had. Nu zien we dat dat vergaande consequenties kan hebben voor iemands spraak- en taalontwikkeling,” aldus Sininge in een begeleidend persbericht. Uit eerder onderzoek was al gebleken dat vooral kinderen met een gehoorbeschadiging aan het rechteroor op school vaker leerproblemen hebben dan kinderen met een dergelijke stoornis aan hun linkeroor. Een gemiddeld gehoorapparaat houdt geen rekening met dit subtiele verschil tussen beide oren. Doof is doof, is het gangbare idee, en ook bij de nieuwerwetse cochleaire implantaten wordt geen onderscheid gemaakt tussen links of rechts. En dat zou moeten veranderen, menen de onderzoekers. “Gehoorapparaatjes zouden voor elk oor apart gemaakt moeten worden, om er voor te zorgen dat iemand optimaal naar muziek of naar gesprekken kan luisteren,” aldus Cone-Wesson. Jacqueline de Vree Y. S. Sininge en B. Cone-Wesson: Asymmetric Cochlear Processing Mimics Hemispheric Specialization, in: Science, vol 305, 10 september 2004.