De biologen die ontdekten dat haringen communiceren door scheten te laten. De directeur van de enige officiële bibliotheek voor nudisme-onderzoek ter wereld. En de man die bedacht dat er een verband bestaat tussen het luisteren naar countrymuziek en zelfmoord. Vanaf vandaag hebben ze iets gemeen. Allemaal hebben ze een IgNobelprijs gewonnen, de hoogste onderscheiding voor onderzoek dat in de eerste plaats aan het lachen, en daarna aan het denken zet.
Een IgNobelprijs was er ook voor de Engelse tak van Coca Cola, wegens het op de markt brengen van het bronwater ‘Dasani’. Rond dat drankje ontstond in maart grote beroering in het Verenigd Koninkrijk. Niet alleen werd toen duidelijk dat het ‘bronwater’ werd gewonnen uit water uit de Theems; het bleek ook nog eens verkeerd gefilterd, waardoor het vervuild was met kankerverwekkende bromaten. Een IgNobelprijs voor de scheikunde is het resultaat.
De IgNobelprijs voor de psychologie gaat naar de auteurs van het prachtig getitelde onderzoeksartikel ‘Gorillas in our midst’, dat overigens al vijf jaar geleden verscheen in het doorgaans bloedserieuze vakblad Perception. In het artikel beschrijven Daniel Simons en Christopher Cabris een experiment om aan te tonen dat mensen die geconcentreerd bezig zijn met een balspel, andere indrukken buitensluiten. Zélfs als er een man in een gorillapak langsloopt.
Ook scholiere Jillian Clarke krijgt een IgNobelprijs – voor zover bekend de jongste prijswinnares ooit. Tijdens een stage aan de Universiteit van Illinois onderzocht Clarke de zogeheten ‘vijf-secondenregel’: de opvatting dat voedsel dat op de grond is gevallen alleen nog eetbaar is als je het binnen vijf seconden weer opraapt. Clarke voerde een reeks experimenten uit waarbij ze verschillende soorten voedsel op verschillende plaatsen liet vallen. Overigens zonder eenduidige resultaten: hoe vervuild eten raakt, hangt daarvoor van te veel variabelen af. Zo kwam Clarke onder meer tot het inzicht dat mensen eerder geneigd zijn koekjes en ander lekkers weer in hun mond te stoppen, dan bloemkool of broccoli.
De natuurkundeprijs gaat naar een zekere Ramesh Balasubramaniam en Michael Turvey ‘voor het onderzoeken en verklaren van de dynamica van het hoelahoepen’. De IgNobel voor de techniek gaat naar twee particulieren die op het idee kwamen patent aan te vragen op de kam. De IgNobel voor de vrede komt toe aan de Japanse bedenker van het fenomeen karaoke, ‘een geheel nieuwe manier om te leren elkaar te tolereren’, volgens de jury.
Natuurlijk verliep de uitreiking geheel in stijl: als een prettige chaos. Onder de sprekers ook de Rotterdammer Kees Moeliker, die vorig jaar de IgNobelprijs voor de biologie won wegens zijn gevalsbeschrijving van homoseksuele necrofilie bij eenden.
Moeliker was er getuige van hoe een dode woerd langdurig werd verkracht door een andere mannetjeseend. Het voorval zou hem behalve de IgNobelprijs onder meer een paginagroot artikel in NRC Handelsblad, een rondtocht door het Verenigd Koninkrijk en enkele televisieoptredens opleveren. Wie zei dat een IgNobelprijs niet kan zorgen voor eeuwige roem?
Maarten Keulemans