Op het strand spoelt nogal wat plastic afval aan, zoals bekertjes, flesjes of verpakkingen. Onderhand drijft er zoveel plastic rond dat ook onzichtbaar kleine plastic snippers te vinden zijn. Zo klein dat ze kunnen doordringen tot de ingewanden van zeedieren, zoals de zeepieren en zeepokken. Dat microscopisch kleine plastic blijkt erg wijd verbreid, schrijven Britse biologen deze week in het tijdschrift Science.Het gaat om kunststofkorreltjes van slechts een paar tiende millimeter groot. Alleen een getraind oog kan ze met een microscoop onderscheiden van gewone stofdeeltjes of zandkorrels. De Britten noemen ze daarom ook ‘microplastic’. Waar al die stukjes plastic precies vandaan komen is nog onduidelijk, maar waarschijnlijk komen ze vrij als grotere stukken plastic langzaamaan worden afgebroken en uiteenvallen, schrijven de Britten onder leiding van Richard Thompson, bioloog aan de universiteit van Plymouth. Weinig onderzoekers en natuurkenners hadden er oog voor, maar volgens de biologen is het microplastic rondom de hele Britse kust te vinden. Langzaamaan worden ook de dieren in zee van binnen een beetje geplastificeerd, ontdekten de Britten. Talloze zeedieren, zoals de watervlo of de zeepier, zien de minuscule kunststofkorreltjes aan voor een lekkernij, of krijgen die per ongeluk binnen als ze zeewater filteren. Als de onderzoekers deze dieren loslieten in een aquarium waarin ze wat kunststofkorreltjes hadden gemengd, namen de beestejs al binnen een paar dagen wat plastic in hun lijf op. Al tientallen jaren zijn de wereldzeeën bevuild met microplastic, denken de Britten. Dus zo ongeveer sinds de grootschalige plasticproductie wereldwijd gang kwam. Onderzoek aan plankton van een paar decennia oud bevestigde dat. De Britten onderzochten plankton dat sinds tientallen jaren door biologen wordt verzameld in de zeestraat tussen Schotland en IJsland. Al in plankton dat in de jaren zestig was verzameld waren plasticdeeltjes terug te vinden. Het aantal deeltjes was in de tachtiger jaren explosief steeg, net als de wereldwijde productie van kunststoffen, aldus de onderzoekers. Op de grote vraag of al die kunststofdeeltjes nu eigenlijk kwaad kunnen, weten de Britse biologen nog geen antwoord. Evenmin in hoeverre het zeebanket al is geplastificeerd. Misschien zweeft er nog veel microplastic rond dat tot nu toe nog onherkenbaar is als plastic, speculeren de onderzoekers. Hoe dan ook, plastics kunnen in ieder geval gevaarlijk zijn omdat ze schadelijke stoffen kunnen opnemen en mogelijk ook weer vrijlaten als ze in zee dobberen door een dier opgenomen zijn. De onderzoekers gaan daarom door met hun onderzoek om na te gaan hoe slecht deze microscopische vervuiling precies voor het milieu is. Grotere stukken plastic, zoals verpakkingsmateriaal, synthetische touwen en drijfnetten, staan al langer bekend als een gevaar voor zeedieren omdat ze erin verstrikt raken. Maar de dieren zien ze soms ook aan voor voedsel. Regelmatig worden stukjes plastic gevonden in de maag van zeevogels. Het plastic hoeft op zich niet schadelijk te zijn, maar als dieren er teveel van binnenkrijgen raken ze hun hongergevoel kwijt. Met als gevolg dat ze te weinig eten en tijdens lange trektochten kunnen verhongeren. Hetzelfde geldt voor vissen en zeeschildpadden, die vaak voorliefde schijnen te hebben voor witgekleurd plastic. Aschwin Tenfelde Richard Thompson et al.: Lost at sea: Where is all the plastic? In: Science, vol 304, p 838 (7 mei 2004). José Derraik: The pollution of the marine environment by plastic debris: a review. In: Marine pollution bulletin, vol 44, p 842-853 (2002).