Vet is weer volop in het nieuws. Vanuit allerlei opmerkelijke invalshoeken proberen wetenschappers de vetepidemie te lijf te gaan. Door bijvoorbeeld goed af te kijken bij kankeronderzoek, zo blijkt uit een publicatie in Nature Medicine van afgelopen weekend. Texaanse onderzoekers bedachten een manier om vetweefsel als het ware de keel dicht te knijpen. Ze maakten een eiwit dat bloedvaten rondom vetcellen aanvalt. De vetcellen krijgen dan geen voedingstoffen meer, en verhongeren. Om de kracht van het middel te meten, injecteerden de Texanen het in muizen die op een dieet boordevol vet waren gezet. En het resultaat was veelbelovend: na een maand waren de mollige muizen liefst een derde van hun lichaamsgewicht kwijtgeraakt. Maar of zo’n vermagerende injectie ook bij mensen werkt, is nog maar de vraag, waarschuwen de onderzoekers. Andere studies waarin muizen dankzij de wetenschap flink waren afgevallen, hadden niet dezelfde resultaten bij mensen. Wellicht kan moedermelk de injectie overbodig maken, bleek vorige week op congres voor kinderartsen in San Fransisco. Medici uit Cincinnati vertelden daar dat ze in moedermelk eiwitten hadden gevonden die de vethuishouding in ons lichaam sturen. De stoffen worden door zogende moeders doorgegeven aan hun baby’s, waarna ze nog lange tijd de stofwisseling beïnvloeden, denken de onderzoekers. Een van die stoffen, adiponectine geheten, wordt uitgescheiden door vetcellen en bepaalt hoe vetten en suikers in ons lijf worden verwerkt. Men neemt aan dat een hoge concentratie adiponectine in het bloed de kans op overgewicht, suikerziekte en hartkwalen vermindert. De Amerikaanse medici vonden in moedermelk ook nog het hormoon leptine. Daarvan is bekend dat het het hongergevoel onderdrukt. Tezamen zouden deze twee stoffen de babystofwisseling als het ware voorprogrammeren, vermoeden de onderzoekers. Met als positief gevolg dat de aanleg voor zwaarlijvigheid wordt onderdrukt. Collega’s van de Amerikaanse onderzoekers prijzen in een nieuwsbericht van de BBC nog maar eens de kracht van moedermelk, en adviseren vrouwen zo lang mogelijk borstvoeding te geven. Maar dan is er nog zoiets als erfelijke aanleg voor vetzucht. Genetici struinen daarom de wereld af op zoek naar bevolkingsgroepen die eeuwenlang geïsoleerd zijn geweest en voor een groot deel zwaarlijvig zijn. De bewoners van het eiland Kosrae in de Stille Zuidzee zijn precies daarom erg interessant voor genetisch onderzoek naar vetzucht, meldt The New York Times deze week. Meer dan de helft van de bewoners lijden aan vetzucht, en nog eens 30 procent heeft overgewicht. De New Yorkse wetenschapper Jeffrey Friedman vermoedt dat het DNA van de eilanders zo geprogrammeerd is dat hun lichaam erg veel calorieën opstapelt. Dat is handig in tijden van voedselschaarste, wat eeuwenlang voorkwam op Kosrae. Maar nu er meer dan genoeg voedsel voorhanden is - en de hongersnood is geweken - maken de caloriesprokkelende genen juist dik en zijn ze gevaarlijk voor de gezondheid. Friedman hoopt te ontdekken welke genen dat precies zijn, en hoe ze te werk gaan. Dat er zo ontzettend veel onderzoek naar de vethuishouding gebeurt, is niet vreemd. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is vetzucht hard op weg om in de VS doodsoorzaak nummer één te worden. Maar het vetprobleem is ook dichter bij huis te vinden. Volgens het Voedingscentrum heeft bijna de helft van de Nederlandse mannen en vrouwen overgewicht. Aschwin Tenfelde