• Een hardnekkig misverstand ten spijt: het was écht Neil Armstrong die de eerste voetstappen in de maanbodem drukte, niet zijn kompaan Edwin ‘Buzz’ Aldrin. Het misverstand komt voort uit een beroemde foto, waarop te zien is hoe een astronaut uit de maanlander klimt. Die foto is genomen vanaf de maan. De astronaut op de foto is echter niet Armstrong, maar Aldrin, die twintig minuten ná Armstrong de maanlander uit klauterde. • De maanlander Eagle landde op 20 juli 1969, om 17 minuten over negen 's avonds Nederlandse tijd precies in de Zee der Stilte, ‘Mare Tranquillitatis’. De lander drukte daarbij een kratertje van 30 centimeter diep in de maan. Pas zeven uur later, iets voor vier uur in de ochtend van 21 juli, verliet Armstrong eindelijk de ruimtesloep. Hoewel de Eagle in totaal 21 uur op het maanoppervlak is blijven staan, brachten Armstrong en Aldrin daarvan slechts tweeënhalf uur door in de buitenlucht. Armstrong en Aldrin zijn overigens meteen ook de eerste aardlingen die op de maan hebben geslapen. • Er woedt een oude discussie over de eerste woorden die op de maan werden gesproken. Armstrong krijgt het verwijt dat hij zich versprak: “It’s one small step for man, one giant leap for mankind”, in plaats van “one small step for a man”, mét lidwoord. In zijn ‘Encyclopedie der misvattingen’ schrijft wetenschapsjournalist Hans van Maanen daarover: “Dat zou betekenen dat de eerste zin ooit door een mens op een ander hemellichaam uitgesproken, meteen onzin is. Zowel ‘man’ als ‘mankind’ betekenen immers ‘mensheid’.” Overigens waren er al eerder andere eerste zinnen uitgesproken op de maan. Formeel komen de échte eerste woorden voor rekening van Aldrin: “Contact light. Okay, engine stop.” • Een bekende complottheorie stelt dat de maanlanding nooit heeft plaatsgevonden. Kijk maar naar de foto van de wapperende vlag: hoe kan een vlag nu wapperen op een hemellichaam zonder dampkring – en dus ook zonder wind? De waarheid is dat Armstrong en Aldrin de grootste moeite hadden de vlag te planten. De vlag was nauwelijks in de bodem te krijgen. En de dwarslat die de vlag aan de bovenkant gespreid moest houden – want Nasa had wel degelijk rekening gehouden met de windstilte – klapte niet goed uit. Het gevolg is dat de vlag er een beetje verfrommeld bij staat. Waardoor het net is alsof hij wappert. • Het had een haar gescheeld of de maanlanding was op het allerlaatste moment afgeblazen. Tijdens de afdaling naar de Zee der Stilte bleek de Eagle recht af te gaan op enkele rotsblokken. Armstrong schakelde daarop de automatische piloot uit en probeerde de lander handmatig naar een open plek te sturen. Die vond hij net op tijd. Twintig seconden later, en Armstrong had de landing noodgedwongen moeten afbreken. • Michael Collins viel de ietwat droeve taak ten deel om op de terugkeercapsule te passen, terwijl Armstrong en Aldrin allemaal legendarische dingen deden op de maan. Toch zijn er ook enkele snedige oneliners van Collins in de ruimtevaartannalen beland. Van hem komt de onmiskenbare sixties-uitspraak: “You cats take it easy on the lunar surface”. En, na de ontkoppeling van de lander: “I think you've got a fine looking machine there, Eagle. Despite the fact that you're upside-down." • Behalve een weigerachtige vlag zeulden de eerste maanreizigers nog handenvol parafernalia mee. Zoals een gedenksteen met de ronkende tekst: “Op deze plek zetten mensen van de planeet aarde als eersten voet op de maan, juli, 1969 AD. We kwamen in vrede namens de hele mensheid.” Ook lieten de astronauten schouderbaniertjes en medailles op het maanoppervlak achter, plus een plakkaat met daarop boodschappen van 73 wereldleiders. Ook hadden de astronauten inkt bij zich, bestemd voor de nog te drukken herdenkingspostzegels en –kaarten. • Amerika, Europa, China, India en Japan hebben allemaal in verschillende gradaties van ernst aangekondigd dat ze de bemande maanvaart willen hervatten. Toch duurt het waarschijnlijk nog tien tot twintig jaar voordat er weer mensen rondspringen over de maan. Het meest concrete voornemen voor een terugkeer, dat van de Amerikaanse president Bush, voorziet in een robot-verkenningsmissie in 2008, gevolgd door een bemande landing in 2020 - ergens rond Neil Armstrongs negentigste verjaardag. • Omdat de maan geen wind of erosie kent, zijn de voetsporen van Armstrong en Aldrin nog even vers als 35 jaar geleden. Maanexperts wijzen erop dat de voetsporen in principe nog miljoenen jaren bewaard kunnen blijven. Zo lang ze maar niet worden getroffen door een meteoorinslag. • Na Armstrong en Aldrin zijn er nog tien astronauten op de maan geweest, verdeeld over zes Apollo-missies. De weinig eervolle betiteling ‘laatste man op de maan’ komt toe aan Eugene Cernan van de Apollo 17, die het maanoppervlak op 14 december 1972 als laatste verliet. De voorlopig laatste woorden die op de maan zijn uitgesproken rolden dan ook uit zijn mond: “Let’s get this mother out of here.” Maarten Keulemans