‘Penis enlargement’ staat voor de meeste internetgebruikers gelijk aan spam. Google levert maar liefst tweeënhalf miljoen treffers op voor dit onderwerp. Het is dus moeilijk te geloven dat er ook serieus wetenschappelijk werk gebeurt op dit terrein. En toch is dat zo. Want de aandoening ‘micropenis’, de wetenschappelijke naam voor een volwassen penis kleiner dan zeven centimeter, vormt een serieuze handicap. Zowel sociaal als bij de voortplanting. Micropenis komt bij 0,6 procent van de mannen voor. Het is vaak het gevolg van een ontwikkelingsstoornis in het tweede en derde trimester van de embryonale groei. Ook erfelijke factoren kunnen meespelen. Of foetale ongevoeligheid voor testosteron: de foetus is dan wel mannelijk, maar de geslachtshormonen hebben onvoldoende invloed. Uroloog David Ralph (University College London) presenteert 8 december tijdens een conferentie van de Europese vereniging voor seksuele geneeskunde de resultaten van onlangs uitgevoerde operaties ter correctie van micropenis. Negen mannen tussen negentien en drieënveertig jaar oud werden operatief behandeld. Drie van hen waren hermafrodiet (zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken), twee reageerden onvoldoende op mannelijke geslachtshormonen. De chirurgen namen een huidflap weg van de onderarm van de patiënt en rolden die tot een cilinder van tien tot twaalf centimeter lang. De oorspronkelijke penis plaatsten ze aan de oppervlakte van de huidcilinder zodat het erogene gevoel intact zou blijven. In de kunstmatige penis brachten ze een urineleider aan en een opblaasbaar zwelorgaan voor erecties. Alle negen patiënten waren ingenomen met het resultaat, maar slechts bij vier van hen had de operatie tot een seksueel functionele penis geleid. Ook traden er complicaties op zoals infecties of een verschuiving in de positie van de penis, waardoor vervolgoperaties nodig waren. Operatie is de enige remedie voor micropenispatiënten die niet reageren op een testosteronbehandeling. Patiënten met micropenis krijgen drie maanden lang testosteron toegediend. Als de penis daardoor groeit, zijn de vooruitzichten op een normale penisgrootte tijdens de volwassenheid gunstig. Slaat de hormoonbehandeling niet aan, dan blijven alleen operatieve penisreconstructie of geslachtsverandering over. Geslachtsverandering is een sterk omstreden ingreep. Het bekendste voorbeeld is Bruce Reimer die als klein jongetje zijn penis verloor bij een mislukte besnijdenis. Men besloot tot geslachtsverandering en castreerde de jongen toen hij bijna twee jaar was en voedde hem op als Brenda. In de puberteit werd oestrogeen toegediend voor de borstvorming. Jarenlang was Brenda het toonbeeld van de maakbaarheid van geslacht. Totdat Brenda besloot zich terug te laten verbouwen tot man. Mei 2004 pleegde hij als Bruce zelfmoord. Onderzoek van de Johns Hopkins Universiteit uit 2002 wijst uit dat micropenispatiënten beter af zijn als ze opgevoed worden als jongen. Psychologen spraken met dertien mannen en vijf vrouwen, allemaal geboren als jongen met micropenis. Elf mannen lieten weten tevreden te zijn met hun geslacht, zes van hen waren getrouwd. Ook drie van de vrouwen waren tevreden met hun geslachtskeuze, maar geen van hen was getrouwd. Ook waren de vrouwen minder te spreken over het uiterlijk van hun genitaliën. Het onderzoek suggereert dat het te gecompliceerd is om een jongen met micropenis succesvol op te laten groeien tot vrouw. Naarmate penisreconstructie een reëlere mogelijkheid wordt, zullen ouders minder snel overgaan tot geslachtsverandering. Uroloog David Ralph stelt in het persbericht: “De operatie kan het leven van jonge mannen veranderen. Het kan hen zelfvertrouwen versterken en ze in staat stellen seks te bedrijven, soms voor het eerst in hun leven. Maar patiënten moeten zich bewust zijn van het hoge risico van complicaties bij deze ingreep.” Jos Wassink