Brand!

Kampvuur 800 duizend jaar oud

30 april 2004

Israelische onderzoekers denken dat de mens 800 duizend jaar geleden de macht over het vuur verwierf. Dat is drie keer zo oud als tot nu toe werd aangenomen.

Anorexia in de oertijd

Honger uitschakelen was ooit nuttig

30 april 2004

Stamt anorexia uit de oertijd? Een nieuwe theorie zegt dat de vroege mens erbij gebaat was als sommigen de honger trotseerden. Zij zouden de stam naar een betere voedselplaats kunnen leiden.

Het kleine zusje van de buckybal

30 april 2004

De buckybal heeft er een klein broertje bij - of een zusje natuurlijk -: een hol koolstofmolecuul van 50 atomen.

Orca verheft zijn stem

29 april 2004

Orca’s moeten tegenwoordig hard schreeuwen om het motorgeluid van de toeristenboten te overstemmen.

Nanocomputer speelt doktertje

DNA detecteert en ‘behandelt’ kanker

28 april 2004

Een miniatuurcomputer van biologische moleculen detecteert kanker, stelt de diagnose en maakt medicijnen. Nu nog in een reageerbuisje, maar onderzoekers zien de medicijnen van de toekomst al voor zich. Die dringen door tot in de lichaamscellen en pakken kanker en andere ziekten vroegtijdig en bij de bron aan.

Zeeschildpad weet de weg

28 april 2004

Zeeschildpadden hebben hun eigen ‘global positioning system’: een zintuig voor het aardmagnetisch veld met bijbehorende plattegrond. Vandaar dat ze na verre oceaanreizen toch weer favoriete voedselplekken terugvinden.

Stikstofijs

28 april 2004

Een recept om met vloeibare stikstof razendsnel ijs te maken.

Hapkeiet in meteoriet

Nieuw mineraal op de maan

27 april 2004

Een stuk rots van de maan, vier jaar geleden ingeslagen op aarde, blijkt een heel nieuw mineraal te bevatten. Het is 'hapkeiet' genoemd, naar de wetenschapper Bruce Hapke die het bestaan van het mineraal dertig jaar geleden al voorspelde

3D vogels op het internet

26 april 2004

Het Zoölogisch Museum van de Universiteit van Amsterdam heeft een deel van de vogels uit haar collectie in 3D via internet beschikbaar gemaakt.

Zwaaien naar André

25 april 2004

Wie de lachende astronaut André Kuipers eens live wil zien, dient zich te vervoegen bij de wonderlijke website Heavens Above.

Een lang en hongerig leven

Caloriebeperking eindelijk bewezen voor mensen

23 april 2004

Eindelijk is daar het bewijs: honger is goed voor u. Van dieren was al bekend dat ze langer en gezonder leven als ze erg weinig eten.

Daten voor de wetenschap

23 april 2004

Anderhalf jaar zwierf Petter Holme van Stockholm University rond op de dating-website Pussokram (Zweeds voor kusje & knuffel). Uit puur wetenschappelijke interesse naar sociale netwerken.

Lavabeestjes

23 april 2004

Noorse onderzoekers denken het bewijs te hebben gevonden dat er direct na het ontstaan van de aarde al microbes rondkropen over onze planeet. Maar het ‘bewijs’ is – alweer - omstreden.

John Maynard Smith (1920-2004)

Bioloog predikte evolutie van de harmonie

22 april 2004

John Maynard Smith is dood. De grote geleerde zal de geschiedenis ingaan als de man die de speltheorie introduceerde in de biologie en die ontdekte waarom er eigenlijk seks bestaat. Zijn invloed klinkt zelfs door in de taal: de terminologie waarmee politici worden verdeeld in 'haviken' en 'duiven' komt van hem.

Bomen nooit hoger dan 130 meter

22 april 2004

De bomen groeien bij nader inzien toch niet tot in de hemel.

Onkruid in het afweersysteem

Waarom een beetje vies inderdaad gezond is

22 april 2004

Een beetje vuil in een kinderleven is waarschijnlijk goed tegen allergie en auto-immuunziekten. Een nieuwe studie laat zien waarom. Als het afweersysteem te weinig vaste geheugencellen heeft om ziektekiemen te onthouden, wordt het overwoekerd door onkruid.

Karatekreeft

Zeedier piekt prooi dood

21 april 2004

Een enge zeekreeft uit de tropen blijkt zijn tegenstanders dood te timmeren met de krachtigste karateklap uit de natuur. De ‘bidsprinkhaankreeft’ heeft zelfs een vreemdsoortige trekker in zijn skelet ontwikkeld om de moeder aller doodschoppen uit te delen.

Geen man, wel kinderen

Zelfbevruchting lukt nu ook bij zoogdieren

21 april 2004

Mannen, opgepast. In een experiment dat de voortplantingsgeneeskunde ooit op zijn kop kan zetten, hebben Japanse en Koreaanse onderzoekers bewezen dat vrouwtjeszoogdieren geen mannetje nodig hebben om zich voort te planten. Het is zelfs betrekkelijk simpel om een vrouwtje zonder seks te bevruchten. Bij muizen, dan.

Weg met de spuit

20 april 2004

Onderzoekers van Harvard University hebben een alternatief bedacht voor de gevreesde injectienaald.

DNA-domino

21 Duizend genen in kaart

20 april 2004

Met slaande trom heeft een conglomeraat van 158 wetenschappers uit twaalf landen vandaag een nieuwe databank online gezet, met daarin de gegevens van meer dan 21 duizend menselijke genen. Vier jaar nadat pers en politiek riepen dat de “menselijke genenkaart” af was, proberen onderzoekers nog altijd wijs te worden uit de drie miljard letters tellende letterbak waaruit het menselijk genoom bestaat.