Oude spinnenliefde roest niet. Vrouwelijke wolfspinnen hebben een zwak voor mannetjes die hen het hof maakten in hun kindertijd. Mannetjes met een bekend uiterlijk mogen niet alleen vaker paren, ze worden ook nog eens minder vaak door hun partner opgegeten. Het lijkt alsof wolfspinnen in zekere zin sociale dieren zijn, schrijft de Amerikaanse gedragsbiologe Eileen Hebets deze week in het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. Wolfspinvrouwtjes komen al vroeg in aanraking met de seksuele driften van hun mannelijke soortgenoten. Die zijn veel eerder geslachtsrijp en niet bepaald kieskeurig. Hun paringsdriften worden al opgewekt zodra in contact komen met spinrag, zelfs als er geen soortgenoten in de buurt zijn. Krijgen ze eenmaal een spin in hun blikveld, geslachtsrijp of niet, dan richten ze daar hun avances op. Dit betekent dat veel vrouwelijke spinnen al blootgesteld worden aan seksueel volwassen mannetjes, terwijl ze zelf nog niet eens vruchtbaar zijn. Toch wordt de seksuele voorkeur van jonge vrouwtjes bepaald door wat ze op deze momenten zien, schrijft Hebets. Mannetjes proberen indruk te maken door te zwaaien met hun voorpoten, die zwart en bruin gekleurd zijn. Aan dit kleurpatroon herkennen vrouwtjes hun minnaar, zag Hebets. Ze paren het vaakst met mannetjes die dezelfde kleuringen hebben als de spin die ze zagen in hun kindertijd. Met vreemde mannetjes weten ze ook wel raad. Die eten ze dikwijls op, nog voordat ze de kans krijgen om te paren. Hebets ontdekte dit toen ze jonge wolfspinvrouwtjes liet kennismaken met volwassen mannelijke soortgenoten. Van tevoren had ze de voorpoten van de mannetjes beschilderd met zwarte en bruine nagellak (CoverGirl Nailslick 150 en 551). Zoals verwacht probeerden de mannetjes hen te imponeren met hun geverfde voorpoten, maar tot paren kwam het niet. Toen de vrouwtjes drie weken later geslachtrijp waren, herhaalde Hebets dit experiment. Ze gebruikte deze keer andere mannetjes, waarvan ze de voorpoten op dezelfde manier had beschilderd als in het eerste experiment. De vrouwtjesspinnen paarden veel vaker met mannetjes die een bekend kleurenpatroon hadden gekregen. Volgens Hebets doen de resultaten vermoeden dat wolfspinnen een vorm van sociale herkenning hebben, iets wat nog nooit eerder in ongewervelde dieren was aangetoond. Normaal gesproken heeft herkenning echter het omgekeerde effect. Om inteelt te voorkomen kiezen dieren meestal een partner die juist niet al te bekend is. De strategie van de wolfspinnen kan echter wel degelijk een evolutionair voordeel opleveren, denkt Hebets. De wolfspinvrouwtjes kiezen voor minnaars met een bekend uiterlijk omdat die in hun kindertijd al zo viriel waren. Dit moeten dus wel sterke mannetjes zijn, die beter nageslacht opleveren. Door deze strategie kan het kleurenpatroon van mannetjes op de lange termijn veranderen, schrijft Hebets. Ze denkt dat mannetjes uiteindelijk allemaal dezelfde kleur voorpoten kunnen krijgen. Zodra een bepaald kleurenpatroon ook maar iets vaker in de natuur voorkomt, onstaat er een soort kettingreactie waarin steeds meer vrouwelijke spinnetjes dezelfde kleur voorpoten herkennen. Welke kleur een mannetje ook heeft, paren blijft een gevaarlijk onderneming want ook na de daad eet een vrouwtje dikwijls haar minnaar op. Aschwin Tenfelde Eileen Hebets: Subadult experience influences adult mate choice in an arthropod. Exposed female wolf spiders prefer males of a familiar phenotype. In: Proceedings of the National Academy of Sciences, online publicatie (27 oktober 2003).