Zijn prijs kwam letterlijk aanvliegen. Op 5 juli 1995 vloog een wilde mannetjeseend zich te pletter tegen de nieuwe vleugel van het Natuurmuseum in Rotterdam. De spiegelende glazen façade had al vaker slachtoffers geëist. "Een ongewoon harde klap, één verdieping onder mijn werkkamer, duidde op alwéér een botsing, en een nieuwe aanvulling op de vogelcollectie," beschrijft conservator Cees Moeliker het incident een paar jaar later droogjes in DEINSEA, het wetenschappelijk tijdschrift van het Rotterdamse museum. Tot zijn ontstelling zag Moeliker vervolgens hoe de dode eend door een soortgenoot – eveneens van het mannelijk geslacht - vijf kwartier lang verkracht werd. Het ooggetuigeverslag dat hij daarover schreef – 'De eerste beschrijving van homoseksuele necrofilie in de wilde eend' - leverde Moeliker gisteravond de Ig Nobelprijs voor biologie op. De Ig Nobelprijzen vormen de frivole tegenhanger van de serieuze Nobelprijzen, die volgende week in Stockholm bekend worden gemaakt. Sinds 1990 zoekt Marc Abrahams, redacteur van het tijdschrift 'Annals of improbable research' naar onwaarschijnlijke bijdragen aan de wetenschap. Dit jaar waren er meer dan 5000 inzendingen voor de 'onnozelheidstrofeeën'. Het is niet voor het eerst dat Nederlands onderzoek in de prijzen valt. Drie jaar geleden viel de eer te beurt aan vier Groningse onderzoekers die twee lenige vrijwilligers in de MRI-scanner lieten copuleren en zo de daad wetenschappelijk in beeld brachten. In datzelfde jaar kreeg de Nijmeegse natuurkundige Andre Geim de Ig Nobelprijs voor natuurkunde, voor zijn pogingen om een kikker met behulp van magneten te laten zweven. Naast de necrofiele eend van het Rotterdams Natuurmuseum worden dit jaar ook Zweedse kippen en Australische schapen gelauwerd. Vier onderzoekers van de Universiteit van Stockholm concluderen in een opmerkelijk artikel in het tijdschrift Human Nature dat kippen de voorkeur geven aan mooie mensen. In een experiment waarin de kippen hun voorkeur kenbaar konden maken door naar een afbeelding te pikken, bleken ze dezelfde smaak te hebben als een testgroep van Zweedse studenten: stoere binken, en langharige babes. De Australische schapen stond een zwaardere beproeving te wachten. Onderzoekers uit het land met vijf keer zoveel schapen als inwoners, wilden weten over welk oppervlak een schaap het best versleept kan worden. Schaapsscheerders blesseren zich in het scheerseizoen namelijk regelmatig als ze de schapen de scheerruimte in proberen te krijgen. De onderzoekers ontwierpen vijf verschillende vloeren, met twee verschillende hellingshoeken. Acht ervaren schaapsscheerders sleurden vijf - levende - proefschapen vervolgens een voor een over de vloeren. En wat een verrassing: een licht hellende, houten vloer, waarbij de planken parallel aan de sleeprichting liggen en werkt het beste, zo concluderen de onderzoekers in het tijdschrift Applied Ergonomics. Ze sleepten er in ieder geval de Ig Nobelprijs voor natuurkunde mee in de wacht. Postuum eerbetoon was er ook: namens zijn in 1990 overleden vader nam Edward A. Murphy III gisteravond een Ig Nobelprijs in ontvangst voor het opstellen van de vuistregel voor elke hedendaagse ontwerper: 'Alles wat mis kán gaan, zál ook misgaan', beter bekend als de Wet van Murphy. Verder was er de vredesprijs voor de Indiase Lal Bihari uit Uttar Pradesh voor zijn niet aflatende strijd om aan te tonen dat hij niet dood is; de economieprijs voor Karl Schwärzler en de bevolking van Liechtenstein die het mogelijk maakten het gehele ministaatje af te huren voor bedrijfsbijeenkomsten, huwelijken of barmitswa’s, en werd de Japanner Yukio Hirose met de scheikundeprijs geeëerd vanwege zijn chemische analyse van een bronzen standbeeld in de stad Kanazawa, waar geen enkele duif op wilde zitten. John Trinkaus van de Zicklin School of Business in New York City won de Ig Nobelprijs voor literatuur voor zijn gedetailleerde rapporten van 'ergernissen en anomalieën uit het dagelijks leven'. Zijn verslagen bevatten onder meer gegevens over het percentage voetgangers dat witte sokken draagt, het percentage forensen in het bezit van een attachékoffer, en het aantal studenten dat niet van spruitjes houdt. De Ig Nobelceremonie is uitgegroeid tot een cult-evenement van jewelste, en bijna alle prijswinnaars waren dit jaar – weliswaar op eigen kosten – naar Cambrigde in de Verenigde Staten afgereisd om hun prijs uit handen van echte Nobelprijswinnaars te ontvangen. Daarbij was dit jaar onder meer Wolfgang Ketterle, die in 2001 de Nobelprijs voor natuurkunde kreeg voor zijn onderzoek aan Bose-Einsteincondensaten, een nieuwe vorm van materie. Kandidaten voor de Ig Nobelprijs van volgend jaar kunnen worden aangemeld bij Marc Abrahams, e-mail: marca@chem2.harvard.edu, of per post naar: IG NOBEL NOMINATIONS c/o Annals of Improbable Research PO Box 380853 Cambridge MA 02238 USA Jacqueline de Vree