Het kost vijftien euro, het zwemt en het licht groen op als je er een blacklight-lampje op zet. Het is de ‘nachtparel’, een nieuw soort aquariumvis van het Taiwanese dierenbedrijf Taikong. Het dier is een gewone zebravis, maar voorzien van een gen van een lichtgevende kwal. Taikong verwacht binnen drie maanden een omzet te halen van honderdduizend exemplaren. Niets geeft ’s avonds meer rust dan de aanblik van een aquarium vol flikkerende lichtvisjes, verzekert de fabrikant. Deze week wil het bedrijf de eerste nachtparels exporteren. Wanneer de vis in de Nederlandse dierenwinkels komt, blijft de vraag. Voor zover bekend hebben de importeurs nog geen bestelling gedaan. “Ik verwacht niet dat de hobbyist hierop zit te wachten”, vermoedt Paul Bakuwel van vissenimporteur Ruinemans Aquarium BV. Volgens het ministerie van Landbouw, natuurbeheer en visserij mag het dier wel gewoon worden ingevoerd. De vis is steriel gemaakt, om te voorkomen dat de lichtgevende erfelijke eigenschap van het visje bij andere soorten belandt. “Daardoor zie ik niet in wat voor argumenten er zouden zijn om import te verbieden”, meldt een woordvoerster van het ministerie. De nachtparel begon zijn bestaan als onderzoeksdier in een laboratorium van de Nationale Universiteit van Taiwan. Medisch bioloog H. Tsai doet daar onderzoek naar organen en gebruikt daarbij een inmiddels vertrouwde techniek: hij maakt weefsel herkenbaar door het fluorescent te maken. Daartoe voorziet hij het erfelijk materiaal van zijn vissen van een gen dat ervoor zorgt dat de kwallensoort ‘het lampenkapje’ (Aequorea victoria) licht geeft. Cellen die het gen krijgen, gaan de stof GFP aanmaken (‘groen fluorescent proteïne’) en lichten groen op in het donker. Onderzoekers gebruiken de techniek sinds de jaren negentig op grote schaal, als ‘merkstof’ voor bepaalde weefsels en genen. De industrie kreeg lucht van het lichtgevende visje toen Tsai een wetenschappelijke presentatie verluchtigde met een dia van een van zijn dieren. Twee jaar lang is het bedrijf Taikong sindsdien met de laboratoriumvis in de weer. Voor de fabrikant is de nachtparel nog maar het begin. Het bedrijf werkt momenteel aan een lichtgevende versie van de wateraap, een vis die in Azië geldt als geluksbrenger. Ook wil het bedrijf een siervis op de markt brengen die rood licht geeft. Het dier is voorzien van een gen, afkomstig uit rood fluorescerend koraal. De nachtparel is niet het eerste lichtgevende dier dat opzien baart. De kunstenaar Eduardo Kac deed vorig jaar stof opwaaien met zijn lichtgevende konijn Alba. Ook werd de techniek gebruikt bij Andi, ’s werelds eerste genetisch aangepast aap. Het resusaapje geeft voor zover bekend overigens nog steeds geen licht – om onbekende redenen werkt het kwallengen niet. Weerstand tegen het initiatief is er ook. Tegenstanders van ‘Frankenstein-huisdieren’ wijzen bijvoorbeeld op de pogingen om tropische vissen met genetische aanpassingen geschikt te maken voor koud water. Dat kan ertoe leiden dat er straks piranha’s in de Maas zwemmen, is het veelgehoorde argument. ”Het is een moeilijke discussie”, zegt vissenimporteur Bakuwel. “Er zwemmen ook goudvissen rond met twee staarten, en kooikarpers met rode en oranje vlekken. Die zijn verkregen door langdurige kweek. Daar heeft de maatschappij minder moeite mee. Maar hier breng je iets in wat er van nature niet is.” Bakuwel wijst op de hype van enige jaren geleden, toen doorzichtige glasbaarsjes werden ingespoten met kleurstof. “Dat vond ik verder gaan. Als iemand mij om zo’n lichtgevende vis zou vragen, zou ik zwaar laten wegen in hoeverre het dier er zelf hinder van heeft. Zelf zou ik de vraag naar deze soort niet creëren, laat ik het zo zeggen.” Maarten Keulemans, NOS Online