Gevoelige tanden? Dan draagt u waarschijnlijk ook sneller dan anderen een zonnebril. Gevoelige tanden gaan vaak samen met gevoelige zintuigen, ontdekte een tandarts die zijn patiënten ondervroeg. Mensen met extreem gevoelige tanden worden vaak gekweld: wanneer ze iets kouds of warms drinken, wanneer ze hun tanden poetsen, of wanneer ze met vork of nagel hun tanden aanraken. Ook de tandarts is er niet blij mee, want even snel tandsteen verwijderen is er niet bij. De gevoelige patiënten doen er goed aan om niet te hard te poetsen, tandpasta voor gevoelige tanden te gebruiken, en niet te zuur te eten en drinken – bijvoorbeeld niet de hele dag door koolzuurhoudende frisdranken drinken. Ook kan de tandarts een beschermlaag aanbrengen, maar het probleem blijft vaak aanwezig. De Californische tandarts Norman Bitter patiënten raakte nieuwsgierig naar dit tamelijk raadselachtige probleem. De pijn ontstaat als bijvoorbeeld temperatuursverschillen via buisjes in het tandbeen het zenuwrijke tandmerg bereiken. Maar waarom sommigen daar zo’n last van hebben en anderen niet, daarvoor bestaan uiteenlopende verklaringen. Tandarts Bitter vroeg 47 gevoelige patiënten en 45 gewone patiënten naar de gevoeligheid van hun zintuigen. Bij iedere vraag konden patiënten kiezen tussen zeer, redelijk, weinig of niet gevoelig. De mensen met probleemtanden zeiden bijna unaniem (96 procent) ‘zeer’ of ‘redelijk’ gevoelige zintuigen te hebben, bij de controlegroep was dat slechts een ruime helft (57 procent). Van de 47 gevoelige tandartspatiënten waren er bijvoorbeeld 36 zeer gevoelig voor geuren, tegenover 6 in de controlegroep; 37 noemde zichzelf zeer gevoelig voor kruiden, tegenover 2 in de controlegroep; en 45 tegenover 8 zeer gevoelig voor zonlicht. Eenzelfde 45 waren ook fervente zonnebrildragers, maar Bitters praktijk ligt dan ook midden in Californië. Ook van de controlegroep hadden maar liefst 28 mensen hun zonnebril hard nodig. Tijdens de embryonale ontwikkeling ontstaan de tandgevoelszenuwen uit hetzelfde weefsel als de andere zintuiglijke zenuwen. Het nu aangetoonde verband in gevoeligheid, is volgens Bitter dan ook geen toeval. De directe oorzaak van de tandproblemen kan weliswaar schuilen in de staat van het gebit, maar de resultaten suggereren dat al heel vroeg in de ontwikkeling wordt bepaald of iemand dat nu sterk waarneemt of niet. Het zou Bitter dan ook niet verbazen als tandgevoeligheid in de genen zit. Simone de Schipper Norman C. Bitter: A clinical study of patients with hypersensitive teeth. In: General Dentistry pag. 522-524 (november-december 2002).