De strijd tussen mens en machine is, ook na deze tweekamp, onbeslist. Garry Kasparov versus de supercomputer Deep Junior is geëindigd in 3-3. Dat is niet zo verbazend wanneer je bedenkt dat ze allebei wereldkampioen zijn. Deep Junior won de wereldtitel voor schaakcomputers en Kasparov is de beste schaker onder de mensen. Voor Kasparov stond er bij het toernooi tegen Junior veel op het spel. Hij heeft namelijk een bijzondere relatie met schaakcomputers door zijn breed uitgemeten verlies tegen Deep Blue, in 1997. Voor het eerst sinds dit verlies speelde Kasparov weer een voorname wedstrijd tegen een schaakcomputer. Kasparov speelde al eerder tegen Deep Blue voordat hij er van verloor. In 1996 won hij een tweekamp tegen deze supercomputer van IBM, maar een jaar later ging hij toch onderuit. De schaakgrootmeester verdacht zijn tegenstander van vals spel omdat Deep Blue tijdens het toernooi advies van menselijke schaakexperts zou hebben gebruikt. IBM ontkende dat. Kasparov eiste revanche, maar het bedrijf stopte Deep Blue in de ijskast. Met het toernooi tegen Deep Junior kon de schaakgrootmeester dus eindelijk zijn revanche nemen op de schaakmachines. Ze troffen elkaar zes keer, onder het oog van de Nederlandse scheidsrechter Geurt Gijssen. Ze speelden niet alleen voor de eer. Er was maar liefst $1.000.000 aan prijzengeld te verdelen – $500.000 werd door het gelijkspel eerlijk verdeeld over de deelnemers. Daarnaast heeft Kasparov ook nog de resterende $500.000 ontvangen. Hij kwam echter niet alleen voor het prijzengeld. Op een persconferentie zei hij dat hij graag de strijd met Junior aan zou gaan omdat het toernooi goed is voor de schaakwereld. En hij wilde ook nog eens aantonen dat de mens als geheel ‘niet kansloos is’. Maakte Kasparov deze keer dezelfde kansen als vijf jaar geleden tegen de supercomputer van IBM? Deep Blue kon ongeveer tweehonderd miljoen zetten per seconde berekenen. Deep Junior doet het iets langzamer, met drie miljoen. Maar dit is volgens één van de ontwerpers van Junior, de Israëliër Amir Ban, geen nadeel. Hij denkt dat pure rekenkracht alleen niet voldoende is om een schaakcomputer goed te laten spelen. Voor mensen geldt dat blijkbaar net zo, want Kasparov geeft toe dat hij ‘slechts’ drie zetten per seconde in zijn hoofd heeft. In tegenstelling tot veel andere schaakprogramma’s is Junior niet materialistisch ingesteld. Hij kiest vaak voor positioneel voordeel en wil daarvoor best stukken opofferen. Dit maakt van Junior, volgens zijn ontwerpers, een meer ‘menselijke’ en uitdagende speler. Junior maakte deze belofte onder meer waar in de vijfde partij van het toernooi tegen Kasparov. Hij offerde een loper op om positioneel voordeel te verwerven. Kasparov hapte toe, maar zag kort daarna in dat dit geen verstandige zet was. Het enige wat Kasparov kon doen was een remise aanbieden. Kasparov was voor dit toernooi beter voorbereid dan toentertijd tegen Deep Blue. Hij kreeg enkele weken tevoren een software versie van Junior om oefenen. Ondanks een degelijke voorbereiding hebben computers altijd een voordeel omdat ze geen fouten maken en niet moe worden, aldus Kasparov. Het enige wat ze kan treffen is een stroomstoring. Na afloop van het toernooi tegen Junior was Kasparov somber over de vraag of mensen ook in de toekomst nog partij kunnen bieden tegen schaakcomputers. “Ik geef ons nog een paar jaar, maar dan zullen ze iedere wedstrijd kunnen winnen. Het wordt voor ons erg moeilijk om dan nog partij te kunnen bieden.” Aschwin Tenfelde