Gaat u nog met iemand zoenen op Valentijnsdag? Zo ja, dan is de kans groot dat u daarbij uw hoofd naar rechts zult buigen. Tweederde van de mensen doet het zo, volgens de Duitse neurowetenschapper Onur Güntürkün. Met het bespioneren van stelletjes en wat rekenwerk kwam hij tot deze conclusie. De kus op de mond kan nu worden toegevoegd aan de lijst van dingen die we graag ‘rechts doen’. Dat we ons hoofd liever naar rechts dan naar links buigen, zou ons eigenlijk niet moeten verbazen. Pasgeboren kinderen hebben die neiging ook, maar dan niet met het doel iemand te zoenen. Japanse onderzoekers toonden eens aan dat de houding waarin een pasgeboren kind zijn tijd doorbrengt, daar veel invloed op heeft. Ligt hij meestal op zijn rug, dan zal hij vaker zijn hoofd naar rechts buigen. Als hij daarentegen op zijn buik ligt ontstaat er geen voorkeur voor links of rechts. De resultaten van Güntürkün zijn - niet geheel toevallig – vlak voor Valentijnsdag verschenen in het tijdschrift Nature. Hij legt daarin uit hoe hij zijn onderzoek uitvoerde. “Ik bestudeerde kussende stelletjes in openbare plaatsen zoals vliegvelden, stranden en parken. De eerste kus die bij een ontmoeting werd gegeven legde ik vast.” Niet zomaar iedere kus kon in het onderzoek worden gebruikt. Güntürkün hanteerde enkele criteria voor geschikte kussen. Zo moesten de koppels elkaar kunnen aankijken, duidelijk hun hoofd draaien tijdens het zoenen en geen handbagage dragen. Dat laatste was nodig omdat dat de voorkeur voor links of rechts zou beïnvloeden. Güntürkün bestudeerde in totaal 124 koppels, waarvan hij de leeftijd tussen dertien en zeventig schat. Dat twee keer zoveel stellen ‘rechts zoenen’ als links was voor hem geen verrassing. Diezelfde verhoudingen werden ook gezien bij studies naar andere bewegingen. Daaruit bleek dat mensen liever hun rechtervoet, -oor en -oog gebruiken. En zo zijn er nog veel meer van dit soort links-rechts voorkeuren. Als kind bogen wij graag ons hoofd naar rechts, en dat heeft volgens Güntürkün grote gevolgen voor de rest van ons leven. Dat wij zelfs zoiets als zoenen liever rechts doen, geeft volgens hem aan dat de meest uiteenlopende handelingen diezelfde voorkeur meekrijgen. Overigens geeft hij geen experimentele bewijzen voor dit verband. Links- of rechtshandigheid staat hier verder los van. Dat wordt bepaald door genetische en culturele invloeden, aldus Güntürkün. Hij geeft geen verklaringen voor het werkelijke onstaan van al deze voorkeuren. Daarmee is zijn artikel wetenschappelijk vrij dun. Nature gaat daar rond Valentijsdag blijkbaar wat luchtiger mee om. Maar er zijn twee mensen nodig om te zoenen, zo merkt Güntürkün op. “De individuele voorkeur voor links of rechts kon dus niet worden beoordeeld bij mijn observaties. Want wat gebeurt er bijvoorbeeld als een ‘rechtsbuiger’ met een ‘linksbuiger’ zoent?” Güntürkün gaat ervan uit dat gemengde stellen elkaar net zo vaak links vinden als rechts. Met een korte berekening concludeert Güntürkün daaruit dat ook de individuele voorkeur voor rechts twee keer zo groot is. Een goede tip voor wie het van zijn Valentijn nog niet weet. Aschwin Tenfelde O. Güntürkün, Adult persistence of head-turning asymmetry, Nature 421, 2003, 711 G. Vallortigara et al, Possible evolutionary origins of cognitive brain lateralization, Brain Research Reviews 30, 1999, 164-175 Y. Konishi et al, Effect of body position on later postural and functional lateralities of preterm infants, Developmental Medical Child Neurology 29, 1987, 751-757