Kweekvlees

 Geen stallen meer met koeien en varkens, maar bioreactoren waarin consumptievlees met duizenden kilo’s tegelijk wordt gekweekt. Dat toekomstbeeld is lang niet zo waanzinnig meer dankzij de jarenlange inzet van Nederlandse wetenschappers. Maar kweekvlees ligt nog niet bepaald morgen in de supermarkt.

Door: Sven de Jong

Winston Churchill voorspelde het al in 1930: "Over vijftig jaar zijn we ontsnapt aan de absurditeit van het fokken van een hele kip voor slechts de vleugel of de borst. Dan groeien we deze onderdelen los van elkaar in een geschikt medium". Goed, de Britse minister-president zat er wel een paar jaar naast, maar verder was het midden in de roos.

Twintig jaar later pikte de Nederlander Willem van Eelen het idee op en liet het niet meer los. Waarom moest vlees van levende dieren komen, en kon het niet gewoon geproduceerd worden in een fabriek?

Sinds de jaren 90 stapelden de ontdekkingen zich langzaam op. Van Eelen vroeg het eerste patent aan op de productie van kweekvlees, NASA onderzocht het als een manier om astronauten op lange ruimtereizen goed vlees te geven en in 2005 kende de Nederlandse overheid 2,5 miljoen euro toe aan onderzoekers om het eerste stukje varkensvlees in het lab te produceren.

Eetbaar is het helaas nog niet. De technieken om stamcellen van varkens en koeien te veranderen in sappige biefstukken zijn vreselijk moeilijk na te bootsen in het lab en bovendien niet goedkoop. Wetenschappers vermoeden daarom dat het eerste eetbare kweekvlees misschien binnen tien jaar in gehaktvorm op de borden ligt. De echte steaks liggen nog stukken verder in de toekomst. 

Zelfs als kweekvlees in de supermarkt ligt, wil de consument er dan wel aan? Het woordje kweekvlees doet nou niet bepaald watertanden, laat staan de Engelse term in vitro meat. Maar de voordelen lijken sterk op te wegen tegen de nadelen. Zo kan kweekvlees enorm bijdragen aan een verminderde uitstoot van broeikasgassen, neemt het in tegenstelling tot de bio-industrie bijna geen ruimte in en hoeft er geen kalf voor geslacht te worden.