Dossiers Terug naar dossier Het klimaat

Tropisch, pool of toch gematigd

Wij leven in een gematigd zeeklimaat. Maar wie heeft dat eigenlijk bedacht? En is dat altijd zo geweest, of zag ons klimaat er vroeger heel anders uit? Net als het weer kunnen ook klimaten erg onstuimig zijn.

Door: Sven de Jong

Klimaten kan je nat, koud of heerlijk tropisch noemen, maar daar nemen wetenschappers natuurlijk geen genoegen mee. Zo bedacht de Russisch/Duitse bioloog Wladimir Köppen in 1918 een manier om klimaten een naampje te geven aan de hand van plantengroei. Verschillende soorten planten kunnen namelijk alleen bij bepaalde temperaturen groeien. Naaldbomen overleven bijvoorbeeld bij koudere temperaturen dan de loofbomen in Nederlandse bossen.

Deze manier van classificeren heet, heel toepasselijk, de Köpper classificatie en is nog steeds de meest gebruikte classificatie. Zo kent iedereen de termen tropisch klimaat, woestijnklimaat, landklimaat en zeeklimaat. In die namen zitten weersomstandigheden verstopt als temperatuur, vochtigheid, neerslag en zelfs de hoogte van het land. Het gemiddelde van al dat weer is samen het klimaat. Maar dan moet het weer niet veranderen.

Sneeuwwoestijn
In een gematigd zeeklimaat komt de gemiddelde maandtemperatuur in het grootste deel van het jaar wel boven de tien graden. Maar dat kan veranderen. Zo was Nederland 20.000 jaar geleden tijdens de laatste IJstijd één grote sneeuwwoestijn en heerste er een streng toendraklimaat. Maar 70 miljoen jaar daarvoor was het tropisch warm en groeiden er in Limburg koralen in een tropische zee. 

Dit soort grote klimaatveranderingen kunnen honderdduizenden jaren duren of juist heel snel gaan. Zo zorgden meerdere vulkaanuitbarstingen er 55,5 miljoen jaar geleden voor dat de temperatuur maar liefst 8 graden steeg in 6000 jaar. En 8200 jaar geleden plonsde er een grote bak smeltwater in de Atlantische Oceaan waardoor de warme Golfstroom afkoelde en de temperatuur in 160 jaar 3,3 graden daalde. 

Ons huidige klimaat ontstond toen de laatste IJstijd eindigde. De temperatuur steeg, sneeuwmassa's smolten en de berken die in Nederland groeiden werden eerst vervangen door dennenbossen en daarna door de bekende eikenbossen. Verandert het nu niet meer? Onwaarschijnlijk, want op de lange termijn verandert klimaat altijd. Het is alleen de vraag hoe lang dat nog gaat duren. 

Over dit artikel

Geplaatst 4 januari 2010 in Aarde & Klimaat, Verleden
Waardeer met 1 sterren Waardeer met 2 sterren Waardeer met 3 sterren Waardeer met 4 sterren Waardeer met 5 sterren 0 beoordelingen

klimaat, klimaatclassificatie, klimaatgeschiedenis  

Taggen en waarderen is alleen mogelijk wanneer je bent ingelogd.

Login of meld je aan