Dossiers Terug naar dossier Het klimaat

Kli-maat?

Kijk eens naar buiten. Plenst het? Best kans, want in Nederland regent het zo'n 640 uur per jaar. Maar betekent dat ook dat we in een regenklimaat leven? Of is ons klimaat 'gematigd'? Wat is een klimaat eigenlijk?

Door: Sven de Jong

"Het weer bepaalt welke kleren je draagt, en het klimaat bepaalt welke kleren je koopt."

Dit gezegde laat goed zien wat het verschil is tussen het klimaat en het weer. Het weer is slechts een momentopname van het klimaat, dat kan de volgende dag heel anders zijn. Het klimaat is daarentegen een gemiddelde van het weer over de lange termijn. Dat kan over een termijn van 30 jaar, maar dat kunnen er net zo goed 30.000 zijn.

Maar hoe neem je het gemiddelde van 'het weer'? Dingen die klimatologen meten zijn temperatuur, neerslag, luchtvochtigheid, windrichting, windsnelheid en het aantal zonuren in een regio. Maar ook de terugkerende seizoenen en extreme weersomstandigheden zoals orkanen of droogtesgeven veel info over een klimaat.

Het weer, en dus ook het klimaat, in een bepaalde regio is sterk afhankelijk van de locatie op de aardbol. Luchtstromen vanaf de evenaar en de polen nemen warme en koude lucht mee over de hele wereld, wat voor veel regen of juist extreme droogte zorgt (zie afbeelding). Bossen en zeeën matigen het klimaat een beetje, bijvoorbeeld doordat de Golfstroom warm water meeneemt vanaf Zuid-Amerika naar onze kusten. Wereldwijd zorgt dit alles voor unieke, terugkerende weersomstandigheden. En zo ontstaan klimaten!

Wereldkaart met breedtegraden3

Warme lucht stroomt vanaf de evenaar de hele wereld over. Rond de 30e breedtegraad, op ongeveer een derde vanaf de evenaar richting de polen, daalt die lucht weer. Daar liggen grote woestijnen zoals de Sahara. Op de 60e breedtegraad, ongeveer tweederde van de evenaar richting de polen, gebeurt iets anders. Daar botst koude lucht van de pool met warme lucht van de 30e breedtegraad, en dat betekent regen.

Kli-maat?

Over dit artikel